Tiffany (Chantilly)
(0)Şu anda aktif Tiffany (Chantilly) ilanı yok
Benzer ırklara göz atabilirsiniz!
Yayındaki benzer ırk ve diğer kedi ilanları
Yeni ilanlar her gün Instagram hikâyemizde
Yayına giren her ilanın fotoğrafı hikâyemize düşer. Takip ederseniz aradığınız ırkı orada da görürsünüz.
Chantilly-Tiffany (kısaca Chantilly ya da Tiffany), zengin çikolata tonlarındaki yarı uzun tüyüyle tanınan, bugün artık soyu tükenmiş bir kedi ırkıdır.

Bu sayfayı okuyorsanız muhtemelen "Tiffany" ya da "Chantilly" adını bir yerde gördünüz ve merak ettiniz. Önemli bir uyarı: bu, sitemizde ayrıca yer alan ve hâlâ üretimi yapılan Tiffanie ırkıyla AYNI ırk değildir — ikisi farklı kıtalarda, farklı zamanlarda ortaya çıkmış, birbiriyle ilgisiz iki ayrı ırktır. Aşağıda Chantilly-Tiffany'nin gerçek tarihini, soyunun nasıl sona erdiğini ve bu isim karmaşasının nereden geldiğini anlatıyoruz.
Chantilly-Tiffany Bugün Var mı?
Hayır. Chantilly-Tiffany, Wikipedia'ya göre 2015'ten bu yana resmî olarak "soyu tükenmiş" (extinct) kabul ediliyor. Irk 1980'lerin sonunda ve 2000'lerin sonunda da neredeyse tükenme noktasına gelmişti, ama her seferinde birileri devraldı. 2015'teki son olayda ise devralacak kimse çıkmadı.
Soy Nasıl Sona Erdi?
2012'de ABD'deki son aktif yetiştirici Amorino Cattery'nin (Illinois) tesisi bir yangında yok oldu; arşivler de bu yangında kayboldu. Yangından kurtulan son erkek Chantilly, Frosty, Norveç'teki bir Nebelung yetiştiricisine gönderildi. İzin verilen tek dışarı çaprazlama olan bir Nebelung dişiyle çiftleştirildi ve 2013'te tek bir yavru, Acey, doğdu. 2015'te Frosty'nin ölümünün ardından Norveçli yetiştirici üretim programını sonlandırdı ve Acey'i kısırlaştırdı. Wikipedia'nın belirttiği üzere, 2024 itibarıyla yaşayan hiçbir Chantilly-Tiffany kalmadı ve hiçbir aktif üretim programı bulunmuyor.
"Satılık Chantilly" İlanlarına Neden Güvenilmemeli?
Chantilly-Tiffany soyu tükenmiş bir ırk olduğu için, bugün karşılaşabileceğiniz herhangi bir "satılık Chantilly" ya da "satılık Tiffany" ilanı gerçek olamaz. Böyle bir ilanla karşılaşırsanız, büyük olasılıkla çikolata renkli, yarı uzun tüylü sıradan bir kedi (ya da Havana Brown, Somali ya da Nebelung gibi benzer görünümlü tanınmış bir ırk) bu adla yanlış tanıtılıyor demektir.
Chantilly mi, Tiffany mi, Tiffanie mi? İsim Karmaşası
Chantilly-Tiffany'nin en kafa karıştırıcı yanı, aynı ya da benzer isimlerin en az üç farklı ırk için kullanılmış olmasıdır.
| İsim | Hangi Irk | Not |
|---|---|---|
| Tiffany (ABD, 1970'ler) | Bu sayfadaki ırkın ilk adı | Nadirlik nedeniyle ACA kaydından düştü |
| Chantilly (ABD/Kanada, 1992-2015) | Bu sayfadaki ırkın son adı | 1992'de İngiliz Tiffanie ile karışıklığı önlemek için verildi; 2015'te soyu tükendi |
| Tiffanie (İngiltere, 1981-günümüz) | Sitemizde ayrı sayfası olan, hâlâ üretimi yapılan farklı bir ırk | GCCF'nin Asian/Burmilla grubunun yarı uzun tüylü varyetesi |
| Tiffany (Yeni Zelanda) | NZCF'nin tanıdığı, Burmese kökenli ayrı bir uzun tüylü ırk | Ne Chantilly ne de İngiliz Tiffanie ile aynı |
Tablo notu: Bu tablo Wikipedia'nın Chantilly-Tiffany makalesinin doğrudan belirttiği isim karışıklığı uyarısına dayanır.
Yavruları olduysa ve onları sahiplendirmek istiyorsanız ücretsiz ilan verebilirsiniz. Videolu ilanlar sosyal medya hesaplarımızda da paylaşılıyor.
Ücretsiz İlan VerChantilly-Tiffany’nin Kökeni: Robinson’ın 1967 Bulgusu
Chantilly-Tiffany'nin öyküsü 1967'de New York'ta başladı: Jennie Robinson, White Plains'teki bir emlak satışında, bilinmeyen kökenli, altın gözlü, yarı uzun tüylü çikolata renkli iki kedi (Thomas ve Shirley) satın aldı. Mayıs 1969'da Shirley'nin doğurduğu altı yavrunun hepsi aynı çikolata rengindeydi; Robinson bu özelliği pekiştirmek için bir üretim programı başlattı. 1970'lerin başında ACA (American Cat Association), Thomas, Shirley ve torunlarını "Foreign-Longhair" adıyla kayda aldı.
Aynı dönemde, birbirinden habersiz olarak Kanada'da da benzer bir öykü yaşandı: 1973'te bir çiftlik sahibinin evine gelen, yine bilinmeyen kökenli, altın gözlü, çikolata renkli bir dişi kedinin doğurduğu yavrular, Robinson'ın kedileriyle neredeyse birebir aynı görünümdeydi. Bu Kanada hattının yavruları daha sonra Robinson ve Lund ile iş birliği içinde ırkı yeniden kurmak için kullanıldı.
Burmese Efsanesi: Yayımlanmış Kitaplar Neden Yanılıyor
Robinson programı 1970'lerde bıraktı; Florida'lı bir Burmese yetiştiricisi olan Sigyn Lund, kalan yavruları satın alıp programı devraldı ve ismi "Tiffany" olarak değiştirdi. Lund'un Burmese yetiştiricisi kimliği yüzünden, Chantilly'nin aslında "uzun tüylü bir Burmese" olduğu yönünde bir efsane yayıldı; bu iddia Harper's Illustrated Handbook of Cats'te ve David Taylor'ın 1989 tarihli The Ultimate Cat Book adlı kitabında basılı olarak tekrarlandı.
Ancak ırkın kurucusu Jennie Robinson, Wikipedia'nın aktardığına göre bizzat, 1969'da doğan yavruların point'siz, koyu düz renkli olduğunu ve pembemsi patlarla Burmese'i tanımlayan özelliklerin tam tersini taşıdığını doğruladı. Irkın baş savunucusu Tracy Oraas da Burmese'nin hiçbir zaman üretim programında kullanılmadığını doğruladı. ACFA'nın (American Cat Fanciers Association) kabul ettiği tek dışarı çaprazlamalar Havana Brown, Somali ve Nebelung'du; Burmese hiçbir zaman izinli değildi. Yani yayımlanmış iki kitabın iddiası, ırkın kendi kurucularının doğrudan tanıklığıyla çelişiyor.
1980’lerdeki Kurtarma Çabası ve 1992’deki İsim Değişikliği
Wikipedia'nın aktardığına göre, Lund'un "Tiffany" adı nadirlik gerekçesiyle ACA kaydından düşürülünce ırk neredeyse unutuldu. 1988'de Tracy Oraas, "çikolata renkli yavrular" başlıklı bir ilana yanıt vererek ırka ilgi duydu; Jan DeRegt ile birlikte gerçek bir dedektiflik çalışması yaptı — Florida'daki her veterineri arayarak orijinal yetiştiricilere ulaştılar. 1992'de, 1981'de İngiltere'de kurulmuş Tiffanie ile karışıklığı önlemek amacıyla ırkın adı resmen "Chantilly" olarak değiştirildi.
Orijinal Chantilly bulunamadığı için Oraas ve DeRegt, ırkı kayıtlı Avrupa Angorası, Havana Brown, Abyssinian/Somali ve Nebelung kedileriyle yeniden kurdu. 2003'e gelindiğinde, ABD'deki tek aktif Chantilly cattery'si Amorino Cattery'ydi (Illinois, yetiştirici Anne Davenport-Parini).
Irk yalnızca ACFA ve CCA'da değil, birden fazla kayıt kuruluşunda deneme statüsündeydi; ancak hiçbirinde geniş bir popülasyona ulaşamadı. TICA'daki durumu bu darlığı özellikle net gösterir.
| Kuruluş | Statü | Not |
|---|---|---|
| ACFA (American Cat Fanciers Association) | Deneme/Yeni Irk (Experimental/NBC) statüsü | Irkın esas kayıt kuruluşuydu; kabul edilen dış çaprazlamaları da ACFA belirledi |
| CCA-AFC (Canadian Cat Association) | Deneme/Yeni Irk statüsü | Kanada hattı burada ayrıca kayıtlıydı |
| TICA (The International Cat Association) | Deneme Kaydı (Experimental Registry, Kategori VI) | Wikipedia’nın aktardığına göre 2009 itibarıyla toplam yalnızca 15 kedi hiç kayıtlı oldu (1992: 4, 2000: 3, 2002: 3, 2003: 5); 2000’de TICA Hukuk Kurulu ismin yalnızca “Chantilly” olarak kullanılabileceğini, “TICA” ve “Chantilly/Tiffany”nin birlikte kullanılamayacağını bildirdi |
| AACE, CFF, TCA, UFO | Deneme/Yeni Irk statüsü | Daha küçük kayıt kuruluşlarında da benzer statüde tutuldu |
Tablo notu: Bu tablo Wikipedia'nın Chantilly-Tiffany makalesinin, TICA'nın kendi kayıt rakamlarına yaptığı atfa dayanır.
Chantilly-Tiffany Özellikleri
Chantilly-Tiffany, yarı yabani (semi-foreign) gövde tipinde, bütün gövdesi boyunca yarı uzun tüyle kaplı bir kedi ırkıydı. Aşağıdaki infografik, ırkın tarihsel standardına göre ölçülerini ve özelliklerini özetliyor.

İnfografik notu: Buradaki bilgiler ACFA ve CCA'nın arşivlenmiş tarihsel ırk standartlarına dayanır; ırk artık üretilmediği için bu bir güncel standart değil, tarihsel bir kayıttır.
Chantilly-Tiffany Fiziksel Özellikleri
ACFA ve CCA standartlarına göre yetişkin bir Chantilly-Tiffany 2,5-5 kg ağırlığındaydı ve tam tüy/renk gelişimini ancak 1-2 yaşında tamamlıyordu. Tarihsel ırk standardında gözler badem ile oval arası biçimde, birbirinden uzak yerleşimli ve hafifçe yukarı eğik tanımlanırdı.

| Fiziksel Özellik | Dişi Değerleri | Erkek Değerleri | Değerlendirme |
|---|---|---|---|
| Gövde Yapısı | 2,5-5 kg | 2,5-5 kg | Yarı yabani gövde tipi; cinsiyete göre ayrı bir aralık standartlarda belirtilmiyor |
| Gözler | Sarıdan altına, yeşil "hale" olabilir | Sarıdan altına, yeşil "hale" olabilir | Yeşil göz standarda göre kabul edilmiyordu |
| Baş | Geniş, hafif kama biçimli, yumuşak hatlı | Geniş, hafif kama biçimli, yumuşak hatlı | Orta uzunlukta burun, güçlü kare çene |
| Tüy ve Renk | Yarı uzun, ipeksi, alt tüysüz | Yarı uzun, ipeksi, alt tüysüz | Çikolata, mavi, lila, tarçın ve bej (fawn) kabul edilirdi; CCA siyahı da kabul ediyordu, ACFA etmiyordu |
Tablo notu: Kabul edilen desenler solid, mackerel, ticked ve spotted tabby idi; klasik/blotched tabby, colorpoint ve beyaz leke standart dışıydı.
Chantilly-Tiffany Karakter Özellikleri
Irkın kurucuları ve tarihsel kaynaklar Chantilly-Tiffany'yi sakin, sahibine bağlı ve orta düzeyde sosyal bir karakterle tanımlar.
| Karakter Eğilimi | Derece | Mizaç Analizi |
|---|---|---|
| Sakinlik | 4/5 | Tarihsel kaynaklarda dengeli ve gürültüden hoşlanmayan bir karakterden söz edilir. |
| Bağlılık | 4/5 | Sahibiyle güçlü bağ kurduğu, ama aşırı talepkâr olmadığı bildirilir. |
| Sosyallik | 3/5 | Irkın kurucuları orta düzeyde sosyal bir karakterden söz eder; ne aşırı dışa dönük ne de içine kapanık bir profil tanımlanır. |
Tablo notu: Karakter puanları yaşayan bir örnek üzerinde gözlemle değil, ırkın kurucuları Robinson ve Oraas'un tarihsel tanıklıklarıyla ACFA standardındaki tanımlara dayanılarak verilmiştir.
Chantilly-Tiffany Bakımı
Chantilly-Tiffany'nin bakım kolaylığı konusunda kaynaklar birbiriyle çelişiyor; bu çelişkiyi olduğu gibi aktarmak daha doğru.
ACFA'nın kendi standardı ile ırkın kurucuları (Robinson, Oraas), alt tüy bulunmadığı için bakımın kolay olduğunu ve tüy dökümünün az olduğunu belirtiyor. Buna karşılık Wikipedia'nın aktardığı bazı kaynaklar, Chantilly-Tiffany'lerin kendi kendini aşırı taradığını, tüy yolarak kellik lekelerine ve sindirim sisteminde tüy topağı oluşumuna neden olabildiğini iddia ediyor; bu kaynaklar gün aşırı fırçalamayı öneriyordu.
| Bakım Türü | Önerilen Sıklık | İpuçları ve Detaylar |
|---|---|---|
| Tüy Tarama (ACFA standardına göre) | Yoğun bakım gerekmez | Alt tüy bulunmadığı için tüy dökümü azdı; ırkın kurucuları da bakımın kolay olduğunu bildirdi. |
| Tüy Tarama (alternatif kaynaklara göre) | Gün aşırı | Wikipedia’nın aktardığı bazı kaynaklara göre birey kendi kendini aşırı tarayabiliyordu; bu kaynaklar daha sık fırçalama öneriyordu. |
Tablo notu: İki satır arasındaki fark, ırkın kurucuları/ACFA standardı ile Wikipedia'nın aktardığı bağımsız kaynaklar arasındaki çelişkiyi olduğu gibi yansıtır; hangisinin daha doğru olduğuna dair bir hakemlik yapılmamıştır.
Chantilly-Tiffany Sağlık Sorunları
Chantilly-Tiffany hakkında doğrulanmış, kalıtsal bir hastalık listesi bu sayfanın kaynaklarında bulunmuyor. Yukarıda değinilen aşırı kendini tarama/tüy yolma iddiası, doğrulanmamış olsa da bazı tarihsel kaynaklarda tekrarlanan tek somut sağlık notudur.
| Durum | Kaynakların Belirttiği | Not |
|---|---|---|
| Kalıtsal Hastalık Kaydı | Bu sayfanın kaynaklarında doğrulanmış, ırka özgü bir hastalık listesi bulunmuyor | Irk hiçbir zaman geniş bir popülasyona ulaşmadığı için sistematik bir sağlık taraması da yapılmamış görünüyor |
| Aşırı Kendini Tarama (doğrulanmamış) | Wikipedia’nın aktardığı bazı kaynaklarda bildiriliyor | Kellik lekeleri ve sindirim sisteminde tüy topağı oluşumu iddia ediliyor; ACFA standardı ve ırkın kurucuları bu iddiaya katılmıyor |
Son Catterylar ve 2012 Yangını
2001 yılında Chantilly-Tiffany ile ilgilenen yalnızca birkaç cattery kalmıştı: Kanada'da Le Pors, ABD'de Batı Virjinya'daki Emberhearth Cattery ve güney Illinois'teki Amorino Cattery. 2003'e gelindiğinde Amorino Cattery, ABD'deki tek aktif Chantilly cattery'siydi.
2012'de Amorino Cattery'nin tesisi ve arşivleri bir yangında yok oldu. Bu olayın ırkın soyunu nasıl sona erdirdiği, yukarıdaki "Soy Nasıl Sona Erdi?" bölümünde anlatılmıştır.
Chantilly-Tiffany ile Karıştırılan Kedi Irkları
İsim benzerliği ya da renk/tüy yapısı nedeniyle Chantilly-Tiffany'nin sıkça karıştırıldığı birkaç ırk var; aşağıda hâlâ üretimi yapılan ırkları inceleyebilirsiniz.
Tiffanie: Yalnızca isim benzerliği vardır; İngiltere'de 1981'de kurulmuş, Burmilla ailesinin bir parçası olan Tiffanie, bu sayfadaki Chantilly-Tiffany ile ilgisiz, tamamen ayrı bir ırktır. Sitemizde hâlâ üretimi yapılan bir ırk olarak ayrıca yer alır.
Havana Brown: Chantilly'nin yeniden kurulmasında dışarı çaprazlama olarak kullanılan, tek renk çikolata tonuyla benzer ama kısa tüylü ve farklı bir soydan gelen bir ırktır.
Somali: Chantilly'nin yeniden kurulmasında dışarı çaprazlama olarak kullanılan, Abyssinian'ın yarı uzun tüylü versiyonudur.
Nebelung: Chantilly'nin hem yeniden kurulmasında hem de son üretim girişiminde (Frosty x Nebelung) kullanılan, mavi tek renkli yarı uzun tüylü bir ırktır.
Diğer seçenekleri görmek için tüm Kedi İlanlarını inceleyebilirsiniz.
Yukarıdaki yazı Chantilly-Tiffany ırkı ile ilgili doğru bilgilendirme yapılabilmesi amacıyla hazırlanmıştır.
Yazar Patisenin.com kurucusu Berk İşeri'dir.
Yazının hazırlanması aşamasında aşağıdaki kaynaklardan yararlanılmıştır.
Kaynaklar:
Tiffany (Chantilly) Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Chantilly-Tiffany hipoalerjenik bir kedi miydi?
Chantilly-Tiffany diğer kedi ve köpeklerle uyumlu muydu?
Chantilly-Tiffany için özel bir DNA testi hiç geliştirildi mi?
Chantilly-Tiffany'nin "yarı yabani" (semi-foreign) gövde tipi ne anlama gelir?
Chantilly-Tiffany'den toplamda kaç birey kayıtlıydı, popülasyonu hiç büyüdü mü?
Chantilly-Tiffany'nin soy kütüğü kayıtları bugün erişilebilir mi?
Chantilly-Tiffany yeniden bir yetiştirme programıyla canlandırılabilir mi?
Chantilly-Tiffany'nin ırka özel bir yetiştirici kulübü ya da derneği var mıydı?
Chantilly-Tiffany'nin yeniden kurulmasında kullanılan çapraz ırklardan kalıtsal bir hastalık riski geçmiş olabilir mi?
Chantilly-Tiffany hiç sahiplendirme (barınak/rescue) yoluyla edinilebilir miydi, yoksa yalnızca yetiştiricilerden mi alınırdı?
Chantilly-Tiffany'nin ortalama bir yavru (kucak) büyüklüğü var mıydı?
Chantilly-Tiffany kedi tarihinde neden önemli sayılır?
Chantilly-Tiffany hakkında bir belgesel, kitap ya da müze sergisi var mı?
Chantilly-Tiffany isminin kökeni nedir, "Chantilly" ne anlama gelir?
Chantilly-Tiffany hangi kuruluşlar tarafından tanınıyordu?
Chantilly-Tiffany kaç kez neredeyse yok oldu?
Tiffany (Chantilly) kedisi kaç yıl yaşardı?
Bir kedi ırkının "soyu tükendi" ilan edilmesine kim karar verir, resmi bir süreç var mı?
Chantilly-Tiffany'nin küçük kalmasının nedeni biyolojik bir üreme sorunu muydu?
Chantilly-Tiffany hakkında en güvenilir kaynak nedir?
Tiffany (Chantilly) Değerlendirmeleri
Tiffany kedileri çok güzel malesef Türkiyede bulunmuyor.