Bembeyaz bir yavru gördüğünüzde, beyaz kedi cinsleri arasından hangisine ait olduğunu merak edersiniz. Oysa beyaz kedi pek çok ırkta doğabilir ve bu renk tek başına cinsi göstermez. Bu yüzden ırk hakkında ipucu almak için göz rengini, tüy uzunluğunu ve gövde yapısını birlikte değerlendirin.
Beyaz kedi hangi ırktır?
Tek bir ırk değildir. Bu renk, kedinin taşıdığı öteki renkleri tamamen örten baskın bir genden gelir. Yani beyaz bir kedi, görünmeyen siyah ya da kızıl renk genlerini ve tekir desen genlerini de taşıyabilir.
Aynı gen bazı kedilerde mavi göz ve işitme kaybıyla da ilişkilidir. Sokakta gördüğünüz beyaz bir kedi de herhangi bir ırka ait olmayabilir. Beyaz kedi cinsleri ise standardında beyaz renk bulunan ırklardır.
En bilinen beyaz tüylü kedi cinsleri
Beyaz renkte en çok bilinen dört ırk Ankara kedisi, Van kedisi, İran kedisi ve British Shorthair'dir. Hiçbirinde beyaz tek kabul edilen renk değildir.
| Irk | Tüy | Irkta beyazın yeri | Beyaz bireyde göz rengi |
|---|---|---|---|
| Ankara Kedisi | Uzun, ipeksi | Geleneksel renk, bugün birçok renk var | Mavi, yeşil, kehribar ya da her göz farklı renkte |
| Van Kedisi | Yarı uzun | Türkiye'de tescilli iki varyeteden biri | Mavi, kehribar, sarı ya da her göz farklı renkte |
| İran Kedisi | Uzun, gür | Düz renklerden biri | Koyu mavi, bakır ya da her göz farklı renkte |
| British Shorthair | Kısa, yoğun | Düz renklerden biri | Safir mavisi, altın, bakır ya da her göz farklı renkte |
Beyaz kedi cinslerini ayırırken tüy uzunluğu ilk ipucudur. Yine de Van kedisinin yaz tüyü kısa görünebilir, bu yüzden uzunluk tek başına yetmez.
Ankara Kedisi
Irkın beyaz renkle bağı, koruma çalışmalarının geçmişine dayanır. 1930'larda kurulan koruma programları yalnız beyaz kedileri gerçek Ankara kedisi saydı. Kediler 1954'te ABD'ye ulaştığında da ırk tamamen beyaz biliniyordu.
Bugün ise bu kediler çikolata, lilac ve point desen dışında hemen her renkte görülür. Bu yüzden beyaz, Ankara Kedisi'nin tek rengi değil, geleneksel rengidir.
Van Kedisi
Türkiye'deki tescil kaydına göre bu ırkın iki renk varyetesi vardır. Birinde gövdenin tamamı beyazdır, ötekinde baş, sırt, kulak ve kuyrukta kızıl sarı benekler bulunur. Tamamen beyaz bir Van Kedisi, tescildeki birinci varyeteye girer. Göz rengine göre ise üç grup vardır: bir gözü mavi öteki kehribar, iki gözü mavi ya da iki gözü sarı.
Yurt dışındaki "Turkish Van" standardında ise düz beyaz sınıf yoktur. Bu tanımda gövde beyaz, baş ve kuyruk renklidir.
İran Kedisi
Uzun tüylü bu ırkta beyaz, standartta yer alan düz renklerden biridir. Beyaz bireylerin gözleri koyu mavi ya da parlak bakır renkte olur. Gözleri farklı renkte olan beyaz İran Kedisi'nde ise bir göz mavi, öteki bakır renklidir. Standart, bu iki farklı rengin aynı koyulukta olmasını ister.
Uzun tüylü beyaz kedi cinslerini nasıl ayırırsınız?
Ankara, Van ve İran kedisini renge bakarak ayırmak zordur. Üçü de beyaz olabilir ve uzun ya da yarı uzun tüy taşır. Gövde yapısı daha güvenilir bir ipucu verir:
- Ankara Kedisi: uzun ve ince gövde, uzun bacaklar, kama biçimli baş ve tek kat ipeksi tüy.
- Van Kedisi: iri ve geniş göğüslü gövde, güçlü bacaklar, yarı uzun tüy ve fırça gibi gür kuyruk.
- İran Kedisi: kalın kemikli ve yuvarlak hatlı gövde, iri yuvarlak baş ve birbirinden uzak, büyük gözler.
Tek bir özellik ırkı göstermez. Soy kütüğü olmayan beyaz bir kedinin ırkını bu yüzden kesin olarak söyleyemezsiniz.
Mavi gözlü beyaz kedi cinsleri
Tablodaki beyaz kedi cinslerinin hepsinde mavi gözlü yavru doğabilir. Bu göz rengi, beyaz rengi veren genin bir başka etkisidir. Ancak bu gen her beyaz kedinin gözünü maviye çevirmez. Beyaz kedilerin gözü ırka göre sarı, kehribar, bakır ya da yeşil de olabilir.
Bir gözü mavi, öteki farklı renkte olan beyaz kedi Ankara kedisi, Van kedisi, İran kedisi ve British Shorthair standartlarında kabul edilir.
Beyaz kediler sağır mı?
Her beyaz kedi sağır olmaz. Ancak doğuştan sağırlık riski en yüksek grup mavi gözlü beyaz kedilerdir. İki gözü de mavi olan beyaz kedilerin yaklaşık yüzde 80'inde sağırlık belirtileri dört günlükken başlar. Bu doğuştan sağırlık kalıcıdır.
Bir çalışmada on ırktan 84 beyaz kedinin yüzde 20,2'si sağır çıktı. Sağır çıkanların yarısına yakınında sağırlık yalnız tek kulaktaydı. Yüzde 20,2'lik oran her göz rengindeki beyaz kediyi, yüzde 80'lik oran ise yalnız iki gözü mavi olanları kapsar. Irk kulüpleri bu yüzden yetiştiricilere beyaz kediyi renkli bir kediyle çiftleştirmelerini önerir.
Kediniz sağırsa onu ev içinde tutun, çünkü yaklaşan bir arabanın sesini duyamaz. Sesli komutların yerine el işaretleri kullanın, yaklaşırken de ayağınızla yere vurarak varlığınızı belli edin.
Chinchilla beyaz kedi cinsleri
Beyaz kedi cinsleri arasında anılsa da chinchilla ayrı bir ırk değil, bir renk desenidir. Gümüş chinchilla desenli kedinin alt tüyü saf beyazdır, tüy uçları ise siyaha döner. Bu yüzden kedi parıltılı, gümüşi bir beyaz gibi görünür.
Gümüş chinchilla desenli İran kedilerinin gözleri yeşil ya da mavimsi yeşildir. British Shorthair'de de chinchilla desenli bireyler bulunur ve uçtaki renk, tüyün yalnız sekizde birini kaplar. Uzun tüylü Chinchilla Kedisi ise bu desenin İran kedisindeki örneğidir.
Siyah beyaz ve gri beyaz kedi cinsleri
İki renkli kedilerdeki beyaz lekeler de aynı genden gelir. Ancak bu kedilerde genin farklı bir biçimi bulunur ve renk yalnız vücudun bazı bölümlerinden kaybolur. Siyah ya da gri kısımlar ise kedinin asıl rengini gösterir.
Desen tek bir ırka ait değildir. Örneğin İran kedisinin standardında iki renkliler ayrı bir grup oluşturur. Siyah beyaz bir kedi bu yüzden pek çok ırktan olabileceği gibi, cinsi belli olmayan bir ev kedisi de olabilir.
Beyaz yavru kedi alırken nelere dikkat etmelisiniz?
En önemli belge işitme testi sonucudur, çünkü tek kulaktaki sağırlığı da bu test ortaya çıkarır. Test, beyin sapının seslere verdiği yanıtı ölçer. Özellikle iki gözü de mavi olan yavrularda bu sonucu satıcıdan mutlaka isteyin. Renkli bir Ankara kedisinde ise sağırlık kaygısı yoktur, bu test de gerekmez.
İkinci belge soy kütüğüdür. Satıcı yavruyu Ankara ya da Van kedisi diye tanıtıyorsa belgeyi isteyin, anne babayı da kendiniz görün.
Yavrunun rengine bakarken de acele etmeyin. Bazı beyaz yavruların başında renkli bir leke olur. Bu yavrular büyüdükçe beyaz tüyler lekeyi kapatır, bu yüzden leke tek başına yavrunun beyaz olmadığını göstermez.
Türkiye'de yavrular çoğunlukla 6-8 haftalıkken yeni evlerine gelir. Siz yine de yavruyu 8 haftalıktan önce almayın.
Beyaz kedi cinsleri arasında seçim yaparken renk yerine sağlığı ve soy kütüğünü ölçüt alın. Yavru arıyorsanız kedi ilanlarını ırka ve şehre göre ayırabilirsiniz.
