Evde dişi bir kedi besliyorsanız onun ne sıklıkla yavrulayacağını önceden bilmek işinizi kolaylaştırır. Yavruların bakımı, mama masrafı ve yeni sahip bulma işi haftalarca sürer. Kedilerin yılda kaç kez doğurduğunu öğrenirseniz doğum köşesini, mamayı ve sahiplendirme takvimini zamanında hazırlarsınız.
Bu sıklık kedinin yaşına, aldığı gün ışığına ve ırkına göre değişir. Doğumdan sonraki ilk haftalarda alacağınız önlemler de sıklığı doğrudan etkiler.
Kediler yılda kaç kez doğurur?
Kısırlaştırılmamış dişi kediler yılda 18 yavruya kadar doğurabilir. Bir batında çoğunlukla dört ile altı yavru olduğu için bu sayı yılda üç doğuma karşılık gelir. Bu kadar sık doğurabilmelerinin nedeni gebeliğin kısa sürmesi ve annenin doğumdan hemen sonra yeniden kızgınlığa girebilmesidir.
Gebelik yalnız 63 ile 65 gün sürer. Emziren anne bir iki hafta içinde yeniden gebe kalabilir. Böylece çiftleşme mevsimi boyunca doğumlar art arda gelebilir.
| Dönem | Süre ya da zaman | Bu dönemde yapmanız gerekenler |
|---|---|---|
| Kızgınlık | Ortalama 7 gün, en çok 14 gün | Gebelik istemiyorsanız kediyi içeride tutun |
| Çiftleşmezse yeni kızgınlık | 2–3 haftada bir | Kediyi erkeklerin ulaşamayacağı bir odada tutun |
| Gebelik | 63–65 gün | Sakin bir doğum köşesi hazırlayın |
| Doğumdan sonra yeni gebelik | 1–2 hafta içinde mümkün | Anneyi erkek kedilerden ayırın |
| Yavruların anneyle kalması | En az 8 hafta | Yavruları yeni evlerine hazırlayın |
| İki doğum arası (önerilen) | En az 6 ay | Anneyi bu süre dolmadan çiftleştirmeyin |
Süreleri topladığınızda iki doğum arasında üç ay bile olmayabilir. Mevsim şubattan eylüle sürdüğü için bir yılda üç doğum mümkündür. Ancak bir kedinin biyolojik olarak bu kadar sık doğurabilmesi, bu sıklığın zararlı olmadığını göstermez.
Dişi kediler yılda kaç kez kızgınlığa girer?
Kısırlaştırılmamış bir dişi kedi yılda 20 kereye kadar kızgınlığa girebilir. Her kızgınlık ortalama yedi gün sürer, ama daha kısa ya da daha uzun olabilir. Çiftleşme olmazsa iki üç hafta içinde yeni bir kızgınlık başlar.
Bu günlerde kediniz huzursuzlaşır, yüksek sesle miyavlar ve her zamankinden çok ilgi ister. Yerde yuvarlanır, kalçasını havaya kaldırır ve erkekleri çağırır. Ayrıca kaçmaya çalışabilir ve evden çok uzağa gidebilir. Erkek kediler kızgın bir dişinin kokusunu çok uzaklardan bile alabilir.
Kızgınlığın sıklığı ırka göre de değişir. Siyam Kedisi, Oriental Shorthair ve Burmese Kedisi daha sık kızgınlığa girer, bazen de daha uzun süre kızgınlıkta kalır. Öte yandan İran Kedisi, Exotic Shorthair ve British Shorthair daha seyrek kızgınlığa girer.
Kedilerin yılda kaç kez doğurabileceğini en çok kızgınlık sayısı belirler. Bu yüzden kızgınlık günlerini bir deftere ya da telefonunuza not edin. Birkaç ay sonra döngünün kendi kedinizde ne kadar sürdüğünü görürsünüz.
Kediler genellikle hangi aylarda doğurur?
Doğumlar nisandan aralık başına kadar yayılır, çünkü kediler günler uzadığında kızgınlığa girer. Kısırlaştırılmamış dişiler şubattan eylüle kadar birkaç haftada bir çiftleşmeye hazır olur. Örneğin şubat başında çiftleşen bir kedi nisan başında doğurur.
Sonbaharda günler kısalınca kızgınlık mevsimi sona erer ve kedi bir süre döngüye girmez. Eylül sonunda çiftleşen bir kedi ise aralık başında doğurur.
Evde yaşayan kedilerde bu takvim kayabilir. Kediler günde 14 saat kesintisiz yapay ışık alırsa kışın da kızgınlığa girip doğurabilir. Bu nedenle kedilerin yılda kaç kez doğurduğu, yaşadıkları evin aydınlatma düzenine de bağlıdır.
Doğum yapan kedi tekrar ne zaman hamile kalır?
Anne kedi doğumdan bir iki hafta sonra yeniden gebe kalabilir. Bu sırada yavrular hâlâ annenin sütüne ve korumasına ihtiyaç duyar. Emzirme gebeliği engellemez. Bu yüzden "kedim emziriyor, gebe kalmaz" diye düşünmeyin.
Bir yıl içinde art arda doğum yapmak anne kediyi çok yorar. Gebelik ve emzirme kedinin kilo vermesine yol açar, onu hastalıklara karşı da korunmasız bırakabilir. Bu yüzden doğum sıklığını yalnız bir sayı olarak değil, annenin sağlığı açısından da değerlendirin.
Kediniz doğumdan sonra dışarı çıktıysa ya da evde kısırlaştırılmamış bir erkek kedi varsa yeniden gebe kalmış olabilir. Gebelikten şüpheleniyorsanız hamile kedi belirtilerini tek tek kontrol edin ve kedinizi veterinere götürün. Yeni bir gebelik istemiyorsanız anne kızgınlık belirtisi gösterdiğinde onu odadan çıkarmayın ve kapıları kapalı tutun.
Kediler kaç aylıkken hamile kalır?
Dişi kediler dört aylıkken cinsel olgunluğa ulaşabilir ve bu yaştan sonra gebe kalabilir. Ancak vücutları 10 ile 12 aylık olana kadar büyümeye devam eder. Büyümesini tamamlamamış bir kedide gebelik vücudu zorlar ve sağlıklı geçmesi güçleşir.
Kedi yetiştirme yönergeleri de dişilerin bir yaşını doldurmadan doğurmamasını ister. Erkek kediler altı yedi aylıkken çiftleşmeye başlayabilir, ama yaklaşık bir yaşına gelmeden üretimde yer almamalıdır.
"Bir kez doğursun, sonra kısırlaştırırım" düşüncesi de yaygındır. Oysa kısırlaştırmadan önce bir kez doğurmanın kediye hiçbir sağlık yararı yoktur. Üstelik gebelik ve doğum anne için risk taşır.
Özellikle dışarı çıkan genç dişiler, sahipleri fark etmeden dört beş aylıkken gebe kalabilir. Bu yüzden ilk kızgınlığı beklemeden önlem alın.
Kediniz bir yaşını doldurduysa ve veteriner kontrolünden geçtiyse ilk çiftleşmeyi planlayabilirsiniz. Erkek kediyi seçmek ve çiftleşme günlerini belirlemek için kedi çiftleşmesi yazımızı okuyun.
Kedinizin yılda kaç kez doğurmasına izin vermelisiniz?
Kedinize yılda ortalama bir buçuk doğumdan fazlasına izin vermeyin. Yönergeler iki yılda en çok üç doğumu uygun görür ve doğumlar arasında en az altı ay bırakılmasını ister. Ayrıca bir kedi ömrü boyunca altıdan fazla doğum yapmamalıdır.
Gebelik ve emzirme annenin vücuduna büyük yük bindirir. Son üç haftada anne her zamankinden %25 daha fazla mama yer. Emzirme döneminde ise normalin iki üç katı mamaya ihtiyaç duyar.
Bunun için kedinizi doğumdan sonraki ilk kızgınlıkta çiftleştirmeyin. Örneğin nisanda doğuran bir kediyi en erken ekimde yeniden çiftleştirebilirsiniz. Yavrular sütten kesildikten sonra annenin sağlığını veterinerinizle birlikte değerlendirin. Doğum zor geçtiyse, anne yavrularıyla ilgilenmediyse ya da yavrularda sorun çıktıysa yeniden çiftleştirme kararını gözden geçirin.
Kediler kaç yaşına kadar doğurur?
Sorumlu yetiştiricilikte anne kedinin dört yaşına gelince üretimden çekilmesi önerilir. Yönergeler bu sınırı yalnız istisnai durumlarda, en geç beş altı yaşa kadar esnetir. Üretimden çekilen anne kısırlaştırılır ve ev kedisi olarak yaşamını sürdürür.
Beş yaşını geçmiş bir kediyi çiftleştirmeyi düşünüyorsanız önce veterinere götürün. Kan ve idrar tahlilleri genel sağlığı değerlendirmeye yardımcı olur. Kedinizin yavrulara geçebilecek bulaşıcı hastalıklar için de taranmasını isteyin. Yaşı ilerleyen bir kedide her yeni gebelik ayrı bir karar gerektirir.
Doğumdan sonra yeni gebeliği nasıl önlersiniz?
Dışarı çıkan ve kısırlaştırılmamış bir dişi kedi büyük olasılıkla gebe kalır. Kediler eş seçmez, kardeşleri ve babalarıyla da çiftleşebilir. Aynı kızgınlıkta birden çok erkekle çiftleşen annenin yavruları farklı babalardan olabilir.
İstenmeyen ikinci gebeliği önlemek için anneyi doğumdan sonraki ilk günden itibaren erkek kedilerden uzak tutun. Şu adımlar yeterli olur:
- Anneyle yavruları evin sakin bir odasında tutun ve anneyi dışarı çıkarmayın.
- Evde kısırlaştırılmamış bir erkek kedi varsa onu ayrı bir odaya alın.
- Pencerelere sineklik takın, balkon kapısını ve dış kapıyı açık bırakmayın.
- Yavrular sekiz haftalık olunca annenin kısırlaştırılmasını veterinerinizle konuşun. Bu işlem annenin sütünü etkilemez.
- Yavruları dört aylık olmadan kısırlaştırmayacaksanız erkek yavruları dişilerden ve anneden ayırın.
Kedinizi yeniden çiftleştirmeyi planlıyorsanız bu önlemleri altı aylık dinlenme boyunca da sürdürün. Bu sürenin ilk iki ayında yavrular annenin yanında büyür. Kalan aylarda ise anne gebelik ve emzirmenin yükünden kurtulur.
Türkiye'de yavrular çoğunlukla 6–8 haftalıkken yeni evlerine gider. Yine de yavruları sekiz haftayı doldurana kadar annelerinin yanında tutmak onlar için en iyisidir. Yavruları yeni evlerine uğurlarken aşı kayıtlarını da yeni sahiplerine verin.
