Köpek

Büyük köpek ırkları: özellikleri ve kimlere uygun?

· Patisenin.com Kurucusu6 dk okuma

Kısaca

En ağır büyük köpek ırkları arasında İngiliz Mastiff, Boerboel, Saint Bernard ve Danua öne çıkar. Bu ırklar yetişkinken 50 ile 100 kilo arasında olur ve küçük ırklardan daha kısa yaşarlar.

Bahçede çimenlerin üzerinde duran, açık sarı tüylü ve siyah maskeli yetişkin bir Danua
Danua, büyük köpek ırklarının en uzun boylularındandır.
Bu yazıda
  1. 1En büyük köpek ırkları hangileridir?
  2. 2Dünyanın en uzun köpek cinsi hangisidir?
  3. 3Tüylü büyük köpek cinsleri
  4. 4En iyi çoban köpekleri hangileridir?
  5. 5Dünyanın en güçlü köpeği hangisidir?
  6. 6Büyük ırk köpekler kaç yıl yaşar?
  7. 7Evinize büyük bir köpek uyar mı?
  8. 8Yavru almadan önce yetiştiriciye ne sormalısınız?

Büyük bir köpek, evinizdeki düzeni değiştirir. Kanepeden arabanın bagajına, mama bütçesinden yürüyüş saatine kadar her şeyi onun ölçüsüne göre ayarlarsınız. Bu yüzden büyük köpek ırkları arasında seçim yaparken önce boyutun günlük hayattaki karşılığını düşünün.

İri cüsse, sert mizaç anlamına gelmez. Tersine, bu ırkların çoğu ailesine bağlıdır ve evde sakin durur. Ancak güçlü bir köpeği eğitmek, küçük bir köpeğe göre çok daha fazla emek ister.

En büyük köpek ırkları hangileridir?

Kiloya göre en ağır büyük köpek ırkları arasında İngiliz Mastiff, Boerboel, Saint Bernard ve Danua (Great Dane) vardır. Bu grubun en irisi İngiliz Mastiff'tir ve bazı bireyleri 100 kiloyu bile geçer. Türkiye'nin sürü köpeklerinden Kangal ve Anadolu Çoban Köpeği de iri ırklar arasındadır.

IrkYetişkin kiloKökenYetiştirilme amacı
İngiliz Mastiff54–104 kgBüyük BritanyaBekçilik
Boerboel68–91 kgGüney AfrikaÇiftlik bekçiliği
Saint Bernard54–82 kgİsviçreBekçilik ve kurtarma
Danua50–79 kgAlmanyaBekçilik ve aile arkadaşlığı
Anadolu Çoban Köpeği36–68 kgTürkiyeSürü koruma
Kangal40–60 kgTürkiyeSürü koruma
Bernese Dağ Köpeği32–52 kgİsviçreÇiftlikte yük çekme

Aralıkların geniş olması kısmen dişi ile erkek arasındaki farktan kaynaklanır. Örneğin Kangal erkekleri 48–60, dişileri 40–50 kilo olur. Yavrunun yetişkin kilosunu tahmin etmenin en kolay yolu da annesini ve babasını görmektir.

Kilo ırktan ırka da çok değişir. Labrador Retriever ve Alman Kurdu yetişkinken yaklaşık 23–41 kilo olur. İngiliz Mastiff ise 104 kiloya kadar çıkabilir. En iri ırklar genellikle daha geç olgunlaşır.

Dünyanın en uzun köpek cinsi hangisidir?

Omuz yüksekliğine göre en uzun köpek cinslerinden ikisi Danua ve İrlanda Kurt Tazısı'dır. Irk standardına göre erkek Danua'nın omuz yüksekliği 80 ile 90 santimetre arasında olmalıdır. İrlanda Kurt Tazısı'nda erkekler için istenen en düşük boy ise 79 santimetredir. Standart bu ırkı tazıların en büyüğü ve en uzunu olarak tanımlar.

Boy, kilodan farklı sorunlar çıkarır. Örneğin uzun bacaklı bir köpek mutfak tezgâhına kolayca uzanır, kuyruğuyla da sehpadaki eşyaları devirebilir.

Danua kısa ve sık tüylü olduğu için tüy bakımında az emek gerektirir. Standarda göre sahibine düşkün, sevecen ve uysal bir aile köpeğidir, ama yabancılara karşı çekingen olabilir.

İrlanda Kurt Tazısı da iri boyuna rağmen yumuşak huyludur. Eskiden İrlanda'da avcılar onu kurt, yaban domuzu ve geyik avında kullanırdı. Bugün insanlara ve diğer köpeklere karşı dost canlısı bir ev köpeğidir.

Sade bir salonda kanepenin yanında ayakta duran, siyah lekeli beyaz tüylü harlekin bir Danua
Harlekin renkli Danua, beyaz zemin üzerindeki siyah lekeleriyle tanınır.

Tüylü büyük köpek cinsleri

Kalın tüylü büyük köpek ırkları soğuğa dayanıklıdır, ama bu tüy evde de kendini gösterir. Sert dış tüyün altında yumuşak bir alt tüyü olan ırklar genellikle mevsim geçişlerinde bol tüy döker. Bu yüzden böyle bir ırk seçerseniz fırçalamayı haftalık bir alışkanlık hâline getirin. Aşağıdaki dört ırkın yanı sıra Leonberger ve Tibet Mastifi de gür tüyüyle tanınır.

Saint Bernard

İsviçre Alpleri'ndeki bir dağ konukevinde bekçilik yapan bu ırk, zamanla karda ve siste kaybolan yolcuları kurtarmaya başladı. Kısa ve uzun tüylü iki tipi vardır. Uzun tüylü Saint Bernard, kısa tüylüye göre daha sık fırçalanmalıdır. Buna karşılık arkadaş canlısı ve sakin yapısıyla çocuklu evlerde rahat eder.

Bernese Dağ Köpeği

Siyah, kahverengi ve beyazdan oluşan üç renkli tüyü ilk bakışta tanınır. Eskiden Bern bölgesindeki çiftliklerde yük çekip sığır güden Bernese Dağ Köpeği, uysal ve iyi huyludur. Ne var ki yoğun tüyü yüzünden yazın serin bir köşeye ihtiyaç duyar.

Newfoundland

Kanada'nın Newfoundland adasından çıkan bu ırk, ağır yük çeken ve suda can kurtaran bir çalışma köpeğidir. Suya dayanıklı, çift katlı bir tüyü vardır. Bu sayede göle ya da denize yakın bir evde keyifle yaşar.

Amerikan Akita

Japon kökenli Akita'nın daha ağır yapılı tipidir. Yoğun alt tüyünü yılda iki kez bolca döker. Yılın geri kalanında ise az tüy döker. Ailesine çok bağlı olan Amerikan Akita, başka köpeklere, özellikle aynı cinsiyetten olanlara karşı saldırgan olabilir.

Taşlı bir sahilde duran, siyah beyaz tüylü genç bir Amerikan Akita

En iyi çoban köpekleri hangileridir?

Sürü korumada öne çıkan çoban köpekleri Kangal, Akbaş ve Anadolu Çoban Köpeği'dir. Ayrı bir grup da sürüyü bir yerden bir yere güden köpeklerdir. Belçika Kurdu ve Alman Kurdu bu ikinci grubun bilinen örnekleridir.

İki grubun köpekleri birbirinden çok farklıdır. Koruyan ırklar genellikle bağımsızdır ve kendi kararlarını verir. Güden ırklar ise sahibinden komut bekler, bu yüzden daha kolay eğitilir.

Kangal

Türkiye'nin yerli sürü köpeğidir ve hem sıcağa hem de soğuğa dayanır. Sahibine bağlıdır, ama görevdeyken yabancılara temkinli yaklaşır. Bahçesi ya da arazisi olan bir aile, Kangal'a en uygun yuvayı sunar.

Akbaş

Batı Anadolu'da sürüleri koruyan beyaz tüylü bir bekçidir. Kendi başına karar verdiği için dar bir dairede çoğunlukla mutsuz olur. Akbaş sahiplenmeyi düşünüyorsanız onu geniş bir alanda serbestçe dolaştırabilmeniz gerekir.

Belçika Kurdu

Çok enerjik ve her an harekete hazır, sürü güden bir ırktır. Her gün uzun bir yürüyüş ve zihnini çalıştıran bir görev ister, boş kalınca sıkılır. Bu nedenle Belçika Kurdu aktif ve deneyimli sahiplerin yanında mutlu olur.

Ahşap bir kapının önünde yavrularıyla birlikte oturan, siyah maskeli yetişkin bir Belçika Kurdu

Alman Kurdu

Zeki ve öğrenmeye hevesli, sürü güden bu ırk, bugün polis ve arama işlerinde de çalışır. Ailesine güçlü bir bağlılık gösterir, bu sayede iyi bir ev köpeği olur. Ancak Alman Kurdu yıl boyunca tüy döker, bu yüzden evi sık süpürmeniz gerekir.

Dünyanın en güçlü köpeği hangisidir?

Büyük köpek ırklarının gücünü karşılaştıran bilimsel bir sıralama yoktur. Yine de iri gövdeleri ve koruma içgüdüleri nedeniyle Kangal, Boerboel ve İngiliz Mastiff popüler listelerin başında gelir. Cane Corso ve Rottweiler da bu listelerde sıkça yer alır.

Güçlü bir köpek, sahibinden de tutarlılık bekler. Tasmayı çeken iri bir köpeği tutmak kol gücünden çok eğitim işidir. Bu yüzden yavruyu ilk aylardan itibaren tasmayla yürümeye ve "otur", "bekle" gibi temel komutlara alıştırın. Gerekirse bir köpek eğitmeninden destek alın.

Koruma köpekleri yabancılara karşı temkinli davranır. Ama iyi bir sosyalleşmeyle bu temkin dengeli bir bekçiliğe dönüşür. Özellikle misafirleri ve sokaktaki sesleri erken tanıyan bir yavru, yetişkinken bunlara karşı sakin kalır.

Alçak taş duvarlı kırsal bir bahçede duran, açık bej tüylü ve siyah maskeli yetişkin bir Kangal köpeği
Kangal, sürü korumada kullanılan iri ve güçlü yapılı bir ırktır.

Büyük ırk köpekler kaç yıl yaşar?

Genel olarak büyük köpek ırkları, küçük ırklardan biraz daha kısa yaşar. Birleşik Krallık'ta 584 binden fazla köpeğin kaydını inceleyen bir araştırma, büyük saf ırk köpeklerin ortanca ömrünü 11,9 yıl olarak saptadı. Küçük ırklarda ortanca ömür 12,7 yıldı.

Fark en iri ırklarda belirginleşir. Bazı büyük ırklar ise uzun yaşar.

IrkYetişkin kiloOrtanca ömür
Golden Retriever25–34 kg13,2 yıl
Akita (Amerikan ve Japon)32–59 kg11,4 yıl
Saint Bernard54–82 kg9,3 yıl
İngiliz Mastiff54–104 kg9,0 yıl

Golden Retriever, küçük ırkların ortanca ömrünü bile geçer. Öte yandan en ağır ırklar tablonun alt sıralarında yer alır. En ağır ırklardan birini seçerseniz birlikte geçireceğiniz yıllar küçük ırklara göre daha az olabilir.

Uzun ve rahat bir yaşlılık için köpeğinizi ideal kilosunda tutun. Kaburgalarını hafif bir dokunuşla hissedebiliyorsanız kilosu yerindedir. Mamayı da göz kararıyla değil, tartarak verin.

Evinize büyük bir köpek uyar mı?

Büyük bir köpek, ona her gün zaman ayırabiliyorsanız evinize uyar. Aslında belirleyici olan metrekareden çok düzenli yürüyüş ve oyundur. Apartmanda yaşıyorsanız asansör ve yakınlarda bir park işinizi çok kolaylaştırır.

Bakım masrafının en büyük kalemi mamadır, çünkü iri köpekler küçüklerin birkaç katı mama yer. Tasma, yatak ve taşıma kafesini de büyük boyda almanız gerekir.

Yavruluk dönemi de ek masraf getirir. Büyük köpek ırklarında yavrular çok hızlı büyür ve iskeletleri ilk aylarda şekillenir. Bu dönemde büyük ırklara özel yavru maması ve düzenli veteriner kontrolü gerekir.

Karar vermeden önce kendinize şu soruları sorun:

  • Yaşlanan iri bir köpeği merdivenden indirebilir misiniz?
  • Ev sahibiniz ya da site yönetiminiz büyük köpeğe izin veriyor mu?
  • Tatile ya da uzun bir iş gezisine çıkarken köpeği bırakacağınız bir yer var mı?
  • Arabanızın bagajı köpeğin boyuna uygun mu?

Bu sorulara kolayca evet diyebiliyorsanız büyük köpek ırkları arasından size uygun olanı seçebilirsiniz. Emin değilseniz orta boy bir ırkla başlamak daha güvenli bir seçimdir.

Yavru almadan önce yetiştiriciye ne sormalısınız?

Önce yavrunun annesini ve mümkünse babasını görmek istediğinizi söyleyin. Ebeveynlerin mizacı, yavrunun yetişkinken nasıl bir köpek olacağına dair ipucu verir. Büyük köpek ırklarında kalça ve dirsek sorunlarına küçük ırklara göre daha sık rastlanır. Bu nedenle ebeveynlerin tarama sonuçlarını isteyin.

Yavrunun yaşını ve aşı karnesini de öğrenin. Türkiye'de yavrular çoğunlukla 6–8 haftalıkken yeni evlerine gelir, ancak en uygun yaş 8 haftadır. Yetiştirici bütün bu soruları kolayca yanıtlıyorsa iyi bir işarettir.

Büyük bir köpek almaya karar verdiyseniz köpek ilanları arasından yaşı ve ebeveynleri belli olan yavrulara öncelik verin.

Sık sorulan sorular

Sert köpek cinsleri hangileridir?
"Sert köpek" bir ırk grubu değil, halk arasında koruma köpekleri için kullanılan bir ifadedir. Bu adla en çok Kangal, Cane Corso ve Boerboel anılır. Bir köpeğin yabancılara nasıl davrandığını ise hem ırkının özellikleri hem de aldığı sosyalleşme ve eğitim belirler.
Benekli köpek türleri nelerdir?
En bilinen benekli köpek Dalmaçyalı'dır. Büyük ırklardan benekli olanı ise siyah lekeli beyaz, yani harlekin renkli Danua'dır.
Orta boy köpek cinsleri hangileridir?
Border Collie, Avustralya Çoban Köpeği ve Dalmaçyalı bilinen orta boy köpek cinsleridir. Bu ırklar büyük ırklardan daha az yer kaplar ve daha az mama yer. Ancak bunların çoğu en az büyük ırklar kadar hareket ister.
Büyük köpek ırkları çocuklarla anlaşır mı?
Yavruyken çocuklarla tanışan büyük ırk köpeklerin çoğu onlarla iyi anlaşır. Ancak iri bir köpek oyun sırasında küçük bir çocuğu farkında olmadan devirebilir. Bu yüzden köpeği küçük çocuklarla hiçbir zaman yalnız bırakmayın.

Kaynaklar

  1. American Kennel Club: Breed Weight Chart
  2. FCI: Great Dane (Deutsche Dogge) ırk standardı No. 235
  3. FCI: Irish Wolfhound ırk standardı No. 160
  4. FCI: Kangal Shepherd Dog ırk standardı No. 331
  5. American Kennel Club: Akita
  6. McMillan, K. M. ve ark. Longevity of companion dog breeds: those at risk from early death. Scientific Reports, 2024.

Bu yazı işinize yaradı mı?

Bu yazıyı faydalı bulduysanız paylaşın

Bu yazıyı Berk İşeri hazırladı ve gözden geçirdi. Yazar hakkında

İlgili yazılar

Köpek6 dk okuma

En akıllı köpek cinsleri: zekâ sıralamasındaki ilk 10 ırk

Köpek6 dk okuma

Köpeklerde kene: nasıl çıkarılır, nasıl korunursunuz?