Shih Tzu

Shih Tzu, Tibet kökenli, Çin imparatorluk sarayında geliştirilmiş küçük bir toy köpek ırkıdır. Uzun ve bol tüyü, "krizantem gibi" anılan yüz yapısı ve dost canlısı karakteriyle tanınır.

Shih Tzu, Çin imparatorluk sarayında yüzyıllarca yalnızca soylu ailelere ait olan, saygın bir kucak köpeği olarak geliştirilmiştir. Bu tarihsel köken, ırkın bugünkü kendinden emin ve biraz mağrur duruşunun temelini oluşturur. Bu köpekten yüzyıllar boyunca beklenen tek görev, insanına eşlik etmek olmuştur. Bu yüzden Shih Tzu'nun avcılık ya da bekçilik gibi bir çalışma geçmişi yoktur.

Shih Tzu, refakatçi ve toy köpekler grubunda, Tibet kökenli ırklar bölümünde sınıflandırılır ve 1957'den beri uluslararası düzeyde kesin olarak tanınır; köken ülkesi Tibet'tir (Çin), himayesi Büyük Britanya'ya aittir. Kesin tanınma, ırk standardının uluslararası düzeyde kabul edildiğini gösterir. Ayrıca bu grup, küçük yapılı ve insana eşlik eden ırkları kapsar. Böylece Shih Tzu, dünyanın her yerinde aynı ölçütlerle değerlendirilir.

Aşağıdaki tablolarda fiyat aralıklarını, fiziksel ölçülerini, karakter eğilimlerini ve sahiplenme öncesi kontrolleri bulacaksınız. Bağlantıları sayfanın sonunda listeledik.

Shih Tzu Fiyatları

Shih Tzu'da en sık rastlanan fiyat aralığı 10.000 TL – 25.000 TL'dir. Bu, tipik bir yavrunun fiyatını gösterir, üst sınır değildir; şecereli ve sergi kalitesi bireylerde fiyat bunun üzerine çıkabilir. Bu rakamlar ölçülmüş bir pazar ortalaması değildir; piyasa gözlemine dayanan bir tahmindir. Bu yüzden ilanları karşılaştırırken aralığın iki ucunu da göz önünde tutun.

Shih Tzu'da fiyatı üç etken belirler: renk/desen ve tüy kalitesi, yaş ve belge durumu. Bu yüzden üçünü ayrı tablolarda gösterdik.

Kaliteye Göre Shih Tzu Fiyatları

Irk standardında merle deseni dışında tüm renkler kabul edilir. Standarda uygun, dengeli desenli ve bol tüylü bireyler daha yüksek fiyatlanır. Buna karşılık standart dışı ton farkı taşıyan bireyler daha uygun fiyata bulunur. Belgesiz ve soy bilgisi sınırlı Shih Tzu yavruları ise aralığın en altında yer alır.

Tablo notu: Fiyatlar Türkiye'deki ilan piyasasına göre hazırlanmış tahmini aralıklardır, ölçülmüş bir ortalama değildir. Renk/desen tek başına sağlık ya da karakter göstergesi değildir.

Yaşa Göre Shih Tzu Fiyatları

Shih Tzu'da yaş ilerledikçe fiyat genellikle geriler, çünkü çoğu alıcı bir yavru büyütmeyi tercih eder. Bu ırkın ortalama yaşam süresi 10-16 yıl gibi geniş bir aralıkta bildirilir; bu uzun süre, orta yaşlı bireylerin de hâlâ değerli olabileceği anlamına gelir. Örneğin genç yetişkin bir Shih Tzu, yavruya göre belirgin biçimde uygun fiyatlıdır. Üstelik yetişkin bireyde boy, tüy rengi ve karakter artık nettir.

Tablo notu: Tabloda iki aydan küçük yavru yoktur; bu yaştan önce anneden ayrılmış bir yavru için fiyat vermek erken bir değerlendirmedir. Fiyatlar tahminidir, ölçülmüş bir ortalama değildir.

Belge Durumuna Göre Shih Tzu Fiyatları

Shih Tzu'da belge, soy kaydının yanında ırkın yatkın olduğu göz ve solunum sorunlarına karşı ebeveyn geçmişinin bilinip bilinmediğini de gösterebilir. Bu yüzden sağlık taraması yapılmış şecereli yavrular en yüksek aralıkta fiyatlanır. Belgesiz yavrularda ise ebeveynlerin görülebilmesi fiyatı bir miktar yukarı taşır. Ebeveyn bilgisi hiç olmayan bireyler tablonun en düşük aralığında kalır.

Tablo notu: Şecere, soy kaydını gösteren resmî belgedir; sağlıklı olduğunu tek başına kanıtlamaz. Belgenin düzenlendiği kayıt kuruluşunu ve ebeveyn sağlık taraması bilgisini ayrıca doğrulayın.

Shih Tzu Özellikleri

Shih Tzu, sağlam yapılı, bol tüylü ve mağrur duruşlu bir toy köpektir; küçük boyuna karşın gövdesi kompakt ve kaslıdır. Ancak bu küçük gövde, kırılgan bir yapıya işaret etmez. Nitekim gövde uzunluğu, cidago yüksekliğinden bir miktar fazladır. Aşağıdaki infografik ırkın ölçülerini, gövde yapısını ve karakter eğilimlerini bir arada özetliyor.

İnfografik notu: Buradaki bilgiler The Royal Kennel Club'ın yayımladığı ırk standardı ile genel karakter değerlendirmelerine dayanır. Fiziksel yapı ve davranış; köpeğin cinsiyetine, yaşına, genetik geçmişine ve sosyalleşme sürecine göre değişebilir.

Shih Tzu Fiziksel Özellikleri

Cidago yüksekliği en fazla 27 santimetre (10,5 inç), yetişkin ağırlığı ise 4,5-8 kilogram (10-18 libre) arasındadır; ideal ağırlık 4,5-7,5 kilogram olarak belirtilir. Baş geniş ve yuvarlaktır, gözler birbirinden uzak yerleşir; ön yüz kısa, kare ve kırışıksızdır. Shih Tzu'nun göğsü geniş ve derin bir yapı gösterir. Ayrıca tüy uzun ve yoğundur, hafif bir dalga kabul edilir.

Tablo notu: Ağırlık değerleri ırk standardındaki libre aralığının kilogram karşılığıdır; bazı bireyler bu aralığın dışında kalabilir.

Shih Tzu Karakter Özellikleri

Shih Tzu zeki, hareketli, tetikte ve dost canlısı bir mizaca sahiptir; bağımsız bir duruşu da vardır. Irk standardı mağrur ama saldırgan olmayan bir karakter tanımlar. Buna karşılık bağımsız yönü, eğitimde sabırlı ve kısa tekrarları gerekli kılar. Diğer köpeklerle ise çoğu zaman sorunsuz bir ilişki kurar.

Puanlama 5 tam puan üzerindendir; bir özelliğin gücünü gösterir, iyi ya da kötü olduğunu göstermez.

Tablo notu: Derecelendirmeler The Royal Kennel Club'ın resmî puanları değildir; bu kaynaktaki genel ırk eğilimlerinin 5 üzerinden özetidir. Her köpeğin karakteri genetik yapısına, yaşına ve sosyalleşme sürecine göre değişir.

Shih Tzu Bakımı

Shih Tzu'nun bakımı, uzun ve bol tüyü nedeniyle en yoğun rutin gerektiren ırklardan biridir. Ancak rutin bir kez oturduğunda bakım, güne yayılan kısa işlere dönüşür. Banyo ve tırnak kesimi gibi işler ise daha seyrek aralıklarla yürür. Aşağıda tüy, beslenme ve sağlık kontrolüne dair düzenli yapılması gerekenleri bulacaksınız.

Tüy ve Cilt Bakımı

Shih Tzu'nun uzun ve yoğun dış tüyü, günlük fırçalanmadığında özellikle kulak arkası, koltuk altı ve bacaklarda hızla düğümlenir. Birçok sahibi günlük bakımı kolaylaştırmak için tüyü kısa tutturmayı tercih eder. Kısa kesim, fırçalama yükünü azaltır fakat bakımı tamamen ortadan kaldırmaz. Ayrıca banyo sonrasında uzun tüyün iyice kurutulması gerekir.

Büyük ve dışa çıkık göz yapısı çizilme ve tahrişe açıktır; göz çevresi düzenli kontrol edilmelidir. Kısa ve kırışıksız olsa da yüz bölgesi, uzun tüyün göze girmesini önlemek için düzenli kırpılmalıdır.

Tablo notu: Bakım sıklıkları genel önerilerdir. Bu ırkta en sık yapılan hata tüy bakımını günlük değil haftalık yapmaktır; uzun tüy bir kez düğümlendiğinde açmak zorlaşır ve çoğu zaman kesim gerekir.

Shih Tzu Beslenmesi

Shih Tzu'da beslenmenin ırka özgü bir formülü yoktur; toy ırklar için formüle edilmiş, küçük taneli ve besin yoğunluğu yüksek bir mama uygundur. Kısa ön yüz yapısı bazı bireylerde yeme hızını etkileyebilir, bu yüzden porsiyonların bölünmesi faydalıdır. Örneğin yavrular günde dört öğünle beslenirken yetişkinlerde sayı ikiye iner. Porsiyon ölçüsünü de sıkı tutmak gerekir. Çünkü fazla kilo, bu ırkta solunumu daha da zorlaştırabilir.

Tablo notu: Öğün sayıları genel bir çerçevedir. Kısa ön yüz yapısı nedeniyle bazı bireyler hızlı yemekten dolayı öğürebilir; küçük porsiyonlarla sık besleme bu riski azaltır.

Shih Tzu Egzersiz İhtiyacı

Shih Tzu'nun egzersiz ihtiyacı sınırlıdır; günde 20-30 dakikalık kısa yürüyüşler çoğu birey için yeterlidir. Ancak bu süre, tek yürüyüş yerine güne bölünerek de tamamlanabilir. Ayrıca düzenli yürüyüş, toy ırklarda kilo kontrolünü kolaylaştırır. Yürüyüşe eklenen kısa koklama molaları zihinsel uyarı da sağlar.

Kısa ön yüz yapısı nedeniyle sıcak ve nemli havalarda solunum zorlaşabilir; egzersiz sıcak saatlerden kaçınılarak serin vakitlere kaydırılmalıdır.

Uzun ve yoğun fiziksel efor yerine kısa, sakin yürüyüşler ve iç mekân oyunları bu ırk için daha uygundur; aşırı zorlanma nefes darlığına yol açabilir.

Shih Tzu Sağlık Sorunları

Shih Tzu, kısa ön yüz yapısı ve uzun tüyü nedeniyle birkaç yapısal risk taşır. Bunların bir kısmı (solunum güçlüğü) baş yapısından, bir kısmı (göz sorunları) büyük ve dışa çıkık göz yapısından kaynaklanır. Ayrıca sarkık kulaklar ve küçük çene yapısı kendi risklerini beraberinde getirir. Erken fark edilen belirti ise çoğu durumda daha kolay yönetilir.

Tablo notu: Bu liste bir teşhis aracı değildir; her Shih Tzu bu durumları yaşamaz. Belirti fark ettiğinizde tek doğru adım veteriner hekime başvurmaktır.

Shih Tzu Kaç Yıl Yaşar?

Shih Tzu için genel kaynaklarda 10-16 yıl arasında bir yaşam süresi bildirilir; bu, toy grubu köpeklerin çoğunda görülen uzun ömürlü profille uyumludur. Ancak bu aralık bir garanti sayılmaz. Genetik geçmiş, kilo kontrolü ve düzenli veteriner takibi süreyi etkiler. Bu yüzden yaşam süresi bireyden bireye belirgin biçimde değişir.

Shih Tzu Yavru

Shih Tzu yavruları meraklı, oyuncu ve insan yakınlığından hoşlanan bir karaktere sahiptir; sarayda refakatçi olarak yetiştirilme geçmişleri, insanla kurdukları güçlü bağın da temelini oluşturur. Yine de yavrular, oyun aralarında günün büyük bölümünü uyuyarak geçirir. Küçük gövdesi ise ilk aylarda düşme ve sıkışma kazalarına karşı korunmalıdır. Uyanık saatlerinde merakı onu evin her köşesine taşır.

Sosyalleşme süreci erken başlamalıdır: farklı insanlara, seslere ve yüzeylere alışmak, ilerleyen dönemde dengeli bir yetişkin karakterinin temelini oluşturur. Yavru dönemde günlük tüy fırçalama alışkanlığı erkenden kazandırılmalıdır; aksi hâlde yetişkinlikte tüy bakımı çok daha zor bir sürece dönüşür.

Tablo notu: Dönemler genel gelişim eğilimini gösterir. Her yavrunun ilerleme hızı genetik yapısına ve sağlık durumuna göre değişir. Yavrular anneden ve kardeşlerinden 8 haftadan önce ayrılmamalıdır.

Shih Tzu Sahiplenme

Shih Tzu sahiplenirken sorulacak sorular hem sağlık geçmişine hem de bu ırkın tüy bakımı ve refakatçi ihtiyacına uygun bir yaşam düzeniniz olup olmadığına döner. Örneğin günlük fırçalamaya ayıracak zamanınız yoksa bu ırk sizi zorlar. Sorulara alacağınız yanıtları mümkünse yazılı kayıtlarla da doğrulayın. Aşağıdaki tabloda hangi belgenin hangi soruyu karşıladığını topladık.

Tablo notu: Tablodaki belgeler sahiplenme sürecinde talep edilebilecek genel kayıtlardır. Ücretsiz sahiplendirme ilanlarında bunların tamamı bulunmayabilir. Böyle durumlarda köpeği devraldıktan sonra en kısa sürede veteriner kontrolünden geçirin.

Shih Tzu, dost canlısı ve refakatçi karakteriyle apartman yaşamına uygun bir seçimdir; ancak uzun tüyünün günlük bakımı ihmal edilmemeli ve uzun süre yalnız bırakılmaktan hoşlanmadığı unutulmamalıdır.

Shih Tzu Benzeri Köpek Irkları

Shih Tzu'nun en belirgin özelliği Çin/Tibet kökeni ve uzun bol tüylü toy köpek yapısıdır; benzer köken ve tüy tipine sahip başka toy ırklar da vardır. Bu yüzden karşılaştırmayı köken, tüy tipi ve yüz yapısı üzerinden yapmak gerekir. Her biri bu ölçütlerin en az birinde Shih Tzu ile kesişir. Yine de hiçbiri krizantem benzeri yüz ifadesini birebir taşımaz.

Lhasa Apso: Aynı Tibet kökenine ve benzer uzun tüy yapısına sahiptir, ama Shih Tzu'dan daha uzun burunlu ve gövdesi daha uzundur; başlangıçta refakatçiden çok bekçi köpeği olarak kullanılmıştır.

Pekinez: Aynı şekilde Çin imparatorluk sarayında geliştirilmiştir ve uzun tüy taşır, ama çok daha ağır kemikli ve yüzü Shih Tzu'ya göre belirgin biçimde daha yassıdır.

Maltese Terrier: Benzer bol ve uzun tüy bakımı gerektirir, ama tamamen beyaz renk standardına sahiptir ve Akdeniz kökenlidir, Shih Tzu'nun Tibet/Çin geçmişini paylaşmaz.

Diğer seçenekleri görmek için tüm Köpek İlanlarını inceleyebilirsiniz.

Yukarıdaki yazı Shih Tzu ırkı ile ilgili doğru bilgilendirme yapılabilmesi amacıyla hazırlanmıştır.

Yazar Patisenin.com kurucusu Berk İşeri'dir.

Yazının hazırlanması aşamasında aşağıdaki kaynaklardan yararlanılmıştır.

Kaynaklar:

FCI – Shih Tzu (Standard No. 208)

The Royal Kennel Club – Shih Tzu Breed Standard

Kaynaklardaki kısaltmalar: FCI (Fédération Cynologique Internationale), dünya genelinde köpek ırklarını tanıyan ve ırk standartlarını yayımlayan uluslararası kinoloji federasyonudur. RKC (The Royal Kennel Club), İngiltere'nin resmî köpek kayıt kuruluşudur.