Gri bir kedi gördüğünüzde onun ayrı bir cins olduğunu düşünebilirsiniz. Oysa gri, birçok ırkta ve cinsi belli olmayan kedilerde görülen bir tüy rengidir. Yalnız birkaç ırkın standardı başka renge izin vermez. Gri kedi cinsleri arasındaki asıl fark ise tüyün tonunda, göz renginde ve gövde yapısındadır.
Yavru seçerken bu ayrımı bilmek yanılma payını azaltır. Renk tek başına bir yavrunun hangi ırktan geldiğini göstermez. Irkı anlamak için gözü, tüyü ve yavrunun anne babası birlikte değerlendirilmelidir.
Hangi kedi cinsleri gri renklidir?
Dört cinsin ırk standardında yalnız gri renk yer alır: Mavi Rus Kedisi, Chartreux, Korat ve Nebelung. British Shorthair ve British Longhair'in en bilinen rengi de gridir, ama bu iki ırk birçok renkte doğar. Sıradan ev kedilerinde de gri tüye rastlarsınız.
Gri kedi cinslerini birbirinden ayırmanın en kolay yolu göz rengidir. Mavi Rus Kedisi, Korat ve Nebelung yeşil gözlüdür. Chartreux ve düz gri British Shorthair'de ise göz altın sarısından bakıra uzanır. Tüy uzunluğu da ikinci ipucudur: Nebelung yarı uzun, British Longhair uzun tüylüdür, ötekilerin tüyü kısadır.
Gri kedilere neden mavi denir?
Kedi yetiştiricileri ve ırk standartları gri tüye "mavi" der. Bu renk aslında siyahın açılmış hâlidir. Siyah pigment, seyreltme denen genin etkisiyle gri görünür. Aynı gen turuncu tüyü de krem rengine çevirir.
Seyreltme çekinik bir özelliktir. Yavrunun gri doğması için anne ve babadan birer gen kopyası alması gerekir. Çekinik geni taşıyan iki siyah kedinin yavrusu bu yüzden gri olabilir. Araştırmacılar seyreltmeye yol açan gen değişikliğini 26 ırkta ve cinsi belli olmayan kedilerde buldu. Onlara göre incelenen gri kedilerin hepsinde renk, tek bir gen değişikliğinden doğmuş olabilir.
Kül rengi kedi cinsleri nelerdir?
Yalnız gri renkte kabul edilen dört ırkın tüyünde gümüş bir parıltı vardır. Ancak bu dört gri kedi cinsinin gövde yapısı ve tüy dokusu birbirinden çok farklıdır.
Mavi Rus Kedisi
Rusya kökenli bu ırkın tüyü kısa, yoğun ve çift katlıdır. Kılların gümüş uçları ışık vurduğunda parlar. Gözleri canlı yeşildir. Irk standardı açık gri tonu üstün tutar, tüyde tekir çizgisi istemez.
Gövdesi uzun ve zariftir, başı orta boy bir kama biçimindedir. Erkekler nadiren 4,5 kiloyu geçer, dişiler 2,3 ile 3,6 kilo arasındadır. Bu ırk ince kemikli ve hafif yapılı bir kedidir. Tüy bakımı da kolaydır, ayda iki ya da üç kez taramak dökülmeyi azaltır.
Chartreux
Fransa kökenli bu kedi, eski çağlardan beri avcılığıyla aranan sağlam yapılı bir ırktır. Yünsü, kalın tüyü suyu bir ölçüde iter. Tüyünün gri tonu açık külden koyu arduvaza kadar değişir, kıl uçlarında hafif bir gümüş parıltı görülür. Bakırdan altın sarısına uzanan gözleri vardır, yeşil göz ise ırkta kabul görmez.
Güçlü gövdesine karşın bacakları oranla kısa ve ince kemiklidir. Başı yuvarlaktır, bıyık yastıkları Chartreux'a hafif gülümseyen bir yüz ifadesi verir. Erkekler dişilerden belirgin biçimde iridir. Tüyünü en çok sonbaharda ve ilkbaharda döker. Bu aylarda onu sık sık tarayın.
Korat
Tayland'da bile az bulunan bu ırkı, Taylandlılar uğur getiren kedi sayar. Tüyü tek katlı, kısa ve parlaktır. Kıl genellikle dipte açıktır, uca doğru koyulaşır ve en uçta gümüşe döner. İri, parlak yeşil gözlerinde hafif bir kehribar ton da sorun sayılmaz.
Yüzü kalp biçimindedir, kaşları kalbin üst kıvrımlarını çizer. Korat orta boyludur ama göründüğünden ağırdır. Gövdesi kaslı ve sıkı yapılıdır, ne tıknaz ne de incedir. Korat, tek katlı tüyünü çok az döker.
Nebelung
Adını Almancada sis anlamına gelen "Nebel" kelimesinden alan bu ırk, yarı uzun tüylüdür. Tüyün uçlarındaki gümüş ton kediye buğulu bir görünüm verir. Gözleri sarımsı yeşil ya da yeşildir. Kuyruğundaki tüyler de uzun ve gürdür.
Gri ve uzun tüylü bir kedi istiyorsanız Nebelung bu iki özelliği birleştirir. Ancak tüyü düzenli taranmazsa düğümlenip keçeleşebilir. Nebelung'un ömrü 11 ile 16 yıl arasındadır, daha uzun yaşayanları da vardır.
Gri British kedi cinsleri
British Shorthair'in en çok tercih edilen rengi gridir. Siyah, beyaz, krem, lila ve desenli British'ler de vardır. Düz gri British'in tüyü kökten uca tek tondur, gözleri altın sarısı ya da bakırdır. Irk standardı düz gri yavrulardaki silik tekir izlerini kusur saymaz.
Uzun tüylü akrabası British Longhair'in de en sevilen rengi gridir. Bu ırk, uzun tüy genini İran kedisiyle yapılan çiftleşmelerden almıştır. İki ırkın da başı yuvarlak, göğsü geniş ve gövdesi güçlüdür.
Gri British ile Chartreux'nün farkı gövde biçimindedir. British tıknaz ve yuvarlaktır, Chartreux ise kaslı gövdesine göre ince bacaklıdır.
Açık gri ve koyu gri kedi cinsleri
Gri kedi cinslerinde tonun hangi aralıkta olacağını her ırkın standardı ayrı tanımlar. Örneğin Mavi Rus Kedisi'nin standardı açık gri tonları tercih eder. Korat'ta kılın dibi açıktır, uçtaki gümüş parıltı da tüyün rengini açık gösterir.
Chartreux'de koyu arduvaz ton da kabul görür. British Shorthair standardı ise kökten uca eşit bir orta tonu tercih eder. Koyu gri bir kedi arıyorsanız Chartreux'u inceleyin.
| Irk | Tüy | Gri tonu | Göz rengi |
|---|---|---|---|
| Mavi Rus Kedisi (Russian Blue) | Kısa, çift katlı | Açık, gümüş uçlu | Canlı yeşil |
| Chartreux | Kısa, yünsü | Açık külden koyu griye | Bakırdan altın sarısına |
| Korat | Kısa, tek katlı | Gümüş uçlu, dipte açık | Peridot yeşili |
| Nebelung | Yarı uzun, ipeksi | Gümüş uçlu | Sarımsı yeşilden yeşile |
| British Shorthair | Kısa, çok yoğun | Kökten uca düz, orta ton istenir | Altın sarısı ya da bakır |
Yeşil göz, düz gri British Shorthair'de ve Chartreux'de ırk standardına uymaz. Gözü yeşil, düz gri ve kısa tüylü bir kedi büyük olasılıkla Mavi Rus Kedisi ya da Korat'tır.
Gri beyaz kedi cinsleri
British Shorthair'in iki renkli çeşidi gri ile beyazı bir arada taşır. Bu çeşitte ayaklarda, bacaklarda, karında, göğüste ve ağız çevresinde beyaz bulunmalıdır. Beyaz bu bölgelere yayılmazsa kedi yarışmada puan kaybeder.
Buna karşılık yalnız gri renkli ırkların standartları beyaz lekeye izin vermez. Mavi Rus Kedisi, Chartreux ve Korat'ta göğüsteki beyaz leke yarışmadan elenme sebebidir.
Tekir desenli gri kedi bir cins mi?
Hayır, tekir bir ırk adı değil, çizgili bir tüy desenidir. Bu deseni birçok ırkta ve sıradan ev kedilerinde görebilirsiniz. British Shorthair'de gri tonlu tekirler arasında gümüş tekir, mavi tekir ve mavi gümüş tekir vardır.
Gümüş tekirde zemin açık gümüş, çizgiler siyahtır ve gözler yeşil ya da eladır. Mavi tekirde ise zemin mavimsi fildişi, çizgiler koyu gridir, gözler altın sarısı ya da bakırdır. Ancak her gri kedi cinsinde tekir çizgisi olmaz. Mavi Rus Kedisi'nin ve yetişkin Korat'ın standartları tekir çizgisine izin vermez.
Gri yavru kedi cinsleri nasıl ayırt edilir?
Yavrunun gri tüyü ırkını pek belli etmez. Ayırt edici özellikler kedi büyüdükçe belirginleşir. Örneğin Korat 2 ile 4 yaş, Chartreux ise 3 ile 5 yaş arasında tam olgunluğa ulaşır.
Mavi Rus Kedisi'nde gözlerin yeşili yaşla genellikle derinleşir. Chartreux'de de tüy dokusu ve göz rengi yaşa ve cinsiyete göre değişebilir. Gri bir yavrunun ırkına dair dört ipucu vardır:
- Göz rengi: yeşil, sarı ve bakır tonlar ırkları birbirinden ayırır.
- Tüy dokusu: gümüş uç, yünsü doku ya da ipeksi uzun tüy ırkın işaretidir.
- Baş ve gövde: kalp biçimli yüz Korat'ı, yuvarlak baş ve tıknaz gövde British'i düşündürür.
- Belgeler: soy kütüğü, yavrunun ırkını renkten daha güvenilir biçimde gösterir.
Gri kedi cinslerinden hangisini seçerseniz seçin, anne ve babayı görmek en sağlam yoldur. Ebeveynlerin göz rengi ve tüyü, yavrunun büyüyünce nasıl görüneceği hakkında fikir verir. Güncel kedi ilanları arasında ırkı ve yaşı açıkça yazılmış olanları tercih edin.
