Kıvırcık tüylü, oyuncak ayıya benzeyen küçük bir köpek gördüğünüzde onun Toy Poodle olduğunu düşünebilirsiniz. Çoğu zaman haklı çıkarsınız, ama o köpek bir poodle kırması da olabilir. Poodle, melez yetiştiriciliğinde en sık seçilen ırklardan biridir. Pomapoo ve Cavapoo gibi bazı melezler bugün kendi adıyla anılır.
Poodle kırması ne demek?
Ebeveynlerinden biri Poodle olan melez köpeğe poodle kırması ya da poodle melezi denir. Bu melezlerin çoğu adını ebeveynlerinin ırklarından alır. Maltipoo adı Maltese ile Poodle'dan, Labradoodle adı Labrador ile Poodle'dan türemiştir.
Yetiştiricilerin Poodle'ı seçmesinin iki sebebi vardır. Birincisi tüy yapısıdır. Poodle'ın kıvırcık tüyü az dökülür ve bu özellik yavrulara geçebilir. İkincisi boy seçeneğidir. Poodle'ın toy (en küçük), minyatür ve standart (en büyük) olmak üzere üç boyu vardır. Bu sayede yetiştiriciler 3 kiloluk bir Maltese'yi toy Poodle ile, 30 kiloluk bir Labrador'u standart Poodle ile çiftleştirebilir.
Uluslararası köpek kuruluşlarının hiçbiri bu melezleri ayrı bir ırk olarak tanımaz. Yavruların da soy kütüğü belgesi yoktur. Bu nedenle yavruyu alırken elinizdeki tek güvence, ebeveynlerin kendi belgeleri ve sağlık kontrolleridir.
F1, F1b ve F2 nesilleri
Melez yavruların tanıtımında sık geçen F1 ve F1b kısaltmaları yavrunun neslini gösterir. F1 yavruda anne ya da babadan biri safkan bir Poodle, öteki başka bir ırkın safkan köpeğidir. F1b yavru, bir F1 melezin yeniden Poodle ile çiftleşmesinden doğar. Bu yavruda Poodle oranı F1'e göre daha yüksektir. F2 ise iki F1 melezin yavrusudur.
İlk nesilde bile yavrular birbirinden çok farklı çıkabilir. Aynı anneden aynı anda doğan yavruların bir kısmı düz, bir kısmı kıvırcık tüylü olabilir. Kıvırcık tüy isteyen aileler çoğu zaman F1b yavruyu seçer, çünkü bu yavruların tüyü F1'e göre Poodle'a daha çok benzer.
En bilinen poodle melezleri
Poodle melezlerinin bazısı birkaç kiloluk bir kucak köpeğidir, bazısı 40 kiloyu aşar. Küçük melezlerin Poodle ebeveyni toy ya da minyatür boydadır.
| Melez | Poodle'ın çiftleştiği ırk | Yetişkin kilosu |
|---|---|---|
| Yorkipoo | Yorkshire Terrier | 1,3–7 kg |
| Pomapoo | Pomeranian | 2–7 kg |
| Maltipoo | Maltese Terrier | 2,3–9 kg |
| Cavapoo | Cavalier King Charles Spaniel | 5–11 kg |
| Cockapoo | Cocker Spaniel | 2,7–13,6 kg |
| Goldendoodle | Golden Retriever | 7–36 kg |
| Labradoodle | Labrador Retriever | 23–32 kg |
| Bernedoodle | Bernese Dağ Köpeği | 5–45 kg |
Tablodaki kilo aralıkları geniştir, çünkü yavrunun yetişkin kilosu Poodle ebeveynin boyuna bağlıdır. Minyatür Poodle ebeveyni olan bir Goldendoodle 15 kilonun altında kalabilir. Standart Poodle ebeveyni olan bir Goldendoodle 30 kiloyu geçebilir. Labradoodle'da aralık Goldendoodle'dakinden dardır, çünkü bu melezde Poodle ebeveyn genellikle standart boydadır.
Küçük boy melezler
Bu gruptaki köpekler apartman yaşamına uygun boydadır ve çoğu kucağa sığar. Hepsinde Poodle'ın öğrenmeye yatkınlığı öteki ırkın mizacıyla birleşir.
Maltipoo
Sitemizde en çok ilan verilen poodle kırması Maltipoo'dur. Ebeveynleri Maltese Terrier ile toy ya da minyatür Poodle'dır. Tüyü düz, dalgalı ya da kıvırcık olabilir ve rengi çoğunlukla beyaz ya da krem tonlarındadır. İnsana çok düşkün olduğu için uzun süre yalnız kalmakta zorlanır.
Pomapoo
Bu melezin tüyünde Pomeranian'ın kabarık, çift katlı yapısı ile Poodle'ın sıkı kıvırcık dokusu farklı oranlarda karışır. Çift katlı tüy, uzun bir üst kat ile yumuşak bir alt kattan oluşur. Kabarık tüylü bir Pomapoo, Poodle'a benzeyen bir Pomapoo'dan daha çok tüy döker.
Her iki ebeveyn de küçük olduğundan yavrular da küçük kalır. Tetikte durma ve yeni seslere havlama huyu çoğunlukla Pomeranian ebeveynden gelir. Yavruya erken yaşta sakin kalmayı öğretirseniz bu huy azalır.
Yorkipoo
Yorkshire Terrier ile toy ya da minyatür Poodle'ın yavrusu olan bu köpek, tablodaki en hafif melezdir. İlanlarda "terrier poodle kırması" diye geçen köpeklerin bir kısmı Yorkipoo'dur. Dalgalı ya da kıvırcık tüy kolayca keçeleştiği için Yorkipoo'yu her gün taramanız gerekir.
Cavapoo
Sakin ve insana düşkün yapısıyla tanınan bu melezin ebeveynleri Cavalier King Charles Spaniel ile Poodle'dır. Cavalier ırkında kalp kapağı hastalığı sık görüldüğü için veterinerler Cavapoo sahiplerine düzenli kalp kontrolü önerir.
Diğer küçük melezler
Shih Tzu ile Poodle'ın melezi Shihpoo ve Chihuahua ile Poodle'ın melezi Chipoo da bu gruptandır. Türkiye'de bu ikisi Maltipoo'dan çok daha az aranır.
Orta ve büyük boy melezler
Cockapoo ve adı "doodle" ile biten melezler bu gruptadır. Doodle'ların çoğunda Poodle ebeveyn standart boydadır. Türkiye'de bu boya Dev Poodle da denir. Bu melezler genellikle dost canlısı aile köpekleridir, ama günde 45–60 dakikalık yürüyüş ve oyun ister.
Cockapoo
ABD'deki yetiştiriciler Cocker Spaniel ile Poodle'ı 1960'lardan beri çiftleştiriyor. Poodle ebeveyn toy, minyatür ya da standart olabildiği için yetişkin bir Cockapoo yaklaşık 3 ile 14 kilo arasında değişir.
Labradoodle
İlk planlı poodle melezlerinden biri sayılan bu köpeğin hikâyesi 1989'da Avustralya'da bir rehber köpek programında başladı. Program, görme engelli bir kadın için az tüy döken bir köpek arıyordu, çünkü kadının eşi köpek tüyüne alerjikti. Programın aradığı köpek, Labrador Retriever ile Poodle'ın yavrusu olan ilk Labradoodle oldu.
Goldendoodle
Bu melez 1990'larda Avustralya ve ABD'de yaygınlaştı. Yetiştiriciler Golden Retriever ile Poodle'ın güçlü yanlarını tek köpekte birleştirmeyi ve Labradoodle'a bir alternatif bulmayı hedefledi. Hareketli ve oyuncu olan Goldendoodle, bahçeli bir evde apartman dairesinden daha rahat eder.
Bernedoodle
Kanada'daki bir yetiştirici Bernese Dağ Köpeği ile Poodle'ı ilk kez 2003'te planlı olarak çiftleştirdi. Siyah, beyaz ve kahverengi tüyüyle bu melez diğer doodle'lardan ayrılır. Tablodaki en geniş kilo aralığı da Bernedoodle'a aittir.
Hangi poodle kırması az tüy döker?
Tüyü Poodle'a benzeyen melezler az tüy döker, çünkü sıkı kıvırcık tüy kolay dökülmez. Öteki ebeveyne benzeyen düz tüy ise o ırktaki kadar dökülebilir. Bu yüzden iki kardeş poodle kırması bile farklı miktarda tüy dökebilir.
"Alerji yapmaz" diye tanıtılan melezlere temkinli yaklaşın. Tüyün yanı sıra köpeğin derisinde, tükürüğünde ve idrarında da alerji yapan maddeler bulunur. Alerjisi olan biri için tamamen güvenli bir köpek yoktur. Evde alerjisi olan biri varsa yavruyu almadan önce o kişinin yavruyla ya da ebeveynleriyle birkaç kez vakit geçirmesini sağlayın.
Poodle'ın Pomeranian ya da Maltese ile çiftleşmesi
İki farklı ırkın çiftleşmesi, aynı ırktan iki köpeğin çiftleşmesiyle aynı biyolojik süreçtir. Asıl fark ebeveynlerin boyunda ve sağlık geçmişindedir. Eş seçimi üç ölçüte dayanır:
- Boy farkı: Ebeveynlerin kilosu birbirine yakın olmalıdır. Fark varsa yetiştiriciler dişiyi genellikle iri olan ırktan seçer. Küçük bir dişi, iri bir erkeğin yavrularını doğurmakta zorlanabilir.
- Sağlık testleri: Her iki ebeveyn de kendi ırkının bilinen kalıtsal sorunları için sağlık taramasından geçmelidir. Küçük ırklarda diz kapağı kayması ve bazı göz hastalıkları sık görülür. İri ırklarda ise sorun genellikle kalça displazisidir (kalça ekleminin kusurlu gelişimi).
- Nesil hedefi: Tüyü Poodle'a yakın yavrular isteyen yetiştirici, bir F1 melezi safkan bir Poodle ile eşleştirir.
Pomeranian ile Poodle ya da Maltese ile Poodle çiftleştiğinde iki köpek de küçüktür ve boy farkı azdır. Maltipoo ile Pomapoo gibi iki küçük melez çiftleştiğinde de durum aynıdır. Ancak çok küçük cüsseli dişilerde doğum güçlüğü görülebilir. Gebelik boyunca veteriner kontrolü ve önceden hazırlanmış bir doğum planı bu riski azaltır.
Toy Poodle mu, poodle kırması mı?
Yavruyken ikisini ayırt etmek zordur, çünkü küçük melezlerin birçoğu da kıvırcık tüylü ve iri gözlüdür. En güvenilir yol ebeveynleri görmektir. Göremiyorsanız anne ve babanın ikisinin de Toy Poodle olup olmadığını kayıtlarından ve fotoğraflarından anlayabilirsiniz.
Dış görünüşte de bazı ipuçları vardır. Toy Poodle'ın tüyü tek katlı ve sıkı kıvırcıktır, kulakları uzun ve sarkıktır. Burnu ince ve uzundur. Yavrunun tüyü kabarık ve çift katlıysa, burnu kısaysa ya da kulakları dik duruyorsa büyük olasılıkla melezdir.
Melez de olsa safkan da olsa, ebeveynlerini görmeden aldığınız bir yavrunun boyu ve karakteri beklediğinizden farklı çıkabilir. Poodle varyasonu bir yavru arıyorsanız köpek ilanlarında satıcıdan anne ve babanın fotoğrafını, kilosunu ve sağlık kayıtlarını isteyin. Fotoğraf ve kilo yavrunun yetişkin hâlini, sağlık kayıtları ise olası kalıtsal sorunlarını gösterir.
Toy Poodle almak istiyorsanız toy poodle ilanları sayfasını inceleyebilirsiniz.
