Bedlington Terrier

Bedlington terrier, İngiltere'nin Northumberland bölgesinden gelen, kuzuyu andıran yumuşak görünümüne rağmen içi güçlü bir terrier ırkıdır. Zarif duruşuna karşın avcı içgüdüsü güçlü, çevik ve kararlı bir karaktere sahiptir.

Irk, 19. yüzyılda Northumberland'ın maden bölgelerinde kömür ocaklarında fare avlamak ve küçük yaban hayvanlarını yakalamak üzere yetiştirildi; gezgin Romanlar tarafından sessiz bir kaçak avlanma ortağı olarak da tercih edildiği için "çingene köpeği" lakabıyla anıldı. Zamanla maden işçilerinin sert dünyasından İngiliz malikânelerine taşındı ve bugün zarif bir aile köpeği olarak tanınır. Dolayısıyla kuzuya benzeyen dış görünüşünün altında hâlâ bir av köpeği mizacı bulunur. Bedlington terrier, uluslararası sınıflandırmada büyük ve orta boy terrier'ler bölümünde yer alır ve 1963'ten beri kesin olarak tanınır; köken ülkesi Büyük Britanya'dır.

Aşağıdaki tablolarda fiyat aralıklarını, fiziksel ölçülerini, karakter eğilimlerini ve sahiplenme öncesi kontrolleri bulacaksınız. Bağlantıları sayfanın sonunda listeledik.

Bedlington Terrier Fiyatları

Bedlington terrier Türkiye'de yaygın olarak yetiştirilen bir ırk değildir; bu durum satılık ilan sayısını sınırlar ve nadir bulunan bireylerde fiyatı yukarı çeker. En sık rastlanan fiyat aralığı 25.000 TL – 55.000 TL'dir. Bu, tipik bir yavrunun fiyatını gösterir, üst sınır değildir; şecereli ve bakır taraması yapılmış bireylerde fiyat bunun üzerine çıkabilir. Bu rakamlar ölçülmüş bir pazar ortalaması değildir; piyasa gözlemine dayanan bir tahmindir.

Bedlington terrier'da fiyatı üç etken belirler: renk ve tüy kalitesi, yaş ve belge durumu. Bu yüzden üçünü ayrı tablolarda gösterdik.

Renk ve Kaliteye Göre Bedlington Terrier Fiyatları

Bedlington terrier'da renk, ilan başlıklarında en çok vurgulanan özelliktir. Irk standardında mavi, liver (kahverengi) ve sandy (kum rengi) olmak üzere üç ana renk kabul edilir; her üçü tan işaretli ya da işaretsiz olabilir. Koyu pigmentli mavi bireyler genellikle daha yüksek fiyatlanır. Ancak açık tonlu bir yavru daha ucuz diye kusurlu sayılmaz.

Tablo notu: Fiyatlar Türkiye'deki ilan piyasasına göre hazırlanmış tahmini aralıklardır, ölçülmüş bir ortalama değildir. Renk tek başına sağlık ya da karakter göstergesi değildir.

Yaşa Göre Bedlington Terrier Fiyatları

Bedlington terrier'da yaş ilerledikçe fiyat genellikle geriler, çünkü çoğu alıcı bir yavru büyütmeyi tercih eder. Bu ırkın ortalama yaşam süresi 11-16 yıl arasında bildirilir; bu geniş aralık orta yaşlı bireylerin de hâlâ uzun bir ömre sahip olabileceği anlamına gelir. Ayrıca yetişkin bir bireyde tüy yapısı ve kıvrım artık nettir. Böylece düzenli tıraş yüküne hazır olup olmadığınızı baştan görürsünüz.

Tablo notu: Tabloda iki aydan küçük yavru yoktur; bu yaştan önce anneden ayrılmış bir yavru için fiyat vermek erken bir değerlendirmedir. Fiyatlar tahminidir, ölçülmüş bir ortalama değildir.

Belge Durumuna Göre Bedlington Terrier Fiyatları

Bedlington terrier ilanlarında belge kelimesi tek bir anlama gelmez. Bu ırkta belge, soy kaydının yanında bakır metabolizmasıyla ilgili genetik taramanın yapılıp yapılmadığını da gösterebilir; bu ayrım fiyatı doğrudan etkiler (bkz. Sağlık Sorunları). Çünkü tarama masrafı yetiştiricinin yavru başına maliyetini yükseltir. Yani şecereli her yavru bakır taramasından geçmiş sayılmaz.

Tablo notu: Şecere, soy kaydını gösteren resmî belgedir; sağlıklı olduğunu tek başına kanıtlamaz. Belgenin düzenlendiği kayıt kuruluşunu ve ebeveyn sağlık taraması bilgisini ayrıca doğrulayın.

Bedlington Terrier Özellikleri

Bedlington terrier, zarif ve kaslı yapılı, hiçbir zayıflık ya da kabalık izi taşımayan bir terrierdir; armut biçimli başı ve durgun haldeki yumuşak ifadesiyle tanınır. Kıvırcık tüyü gövdeyi olduğundan dolgun gösterir, ancak altındaki yapı incedir. Bu yüzden ilk bakışta kuzuya benzeyen köpek elle yoklandığında kaslı hissedilir. Aşağıdaki infografik ırkın ölçülerini, gövde yapısını ve karakter eğilimlerini bir arada özetliyor.

İnfografik notu: Buradaki bilgiler FCI ve AKC'nin yayımladığı ırk standartları ile genel karakter değerlendirmelerine dayanır. Fiziksel yapı ve davranış; köpeğin cinsiyetine, yaşına, genetik geçmişine ve sosyalleşme sürecine göre değişebilir.

Bedlington Terrier Fiziksel Özellikleri

Bedlington terrier küçük-orta boy bir terrier sayılır. Cidago yüksekliği yaklaşık 41 santimetredir; dişilerde bu ölçünün biraz altına, erkeklerde biraz üstüne izin verilir. Kafatası dar ama derin ve yuvarlaktır; "stop" (alın çöküntüsü) bulunmaz, yani ense çıkıntısından burun ucuna kadar çizgi düz ve kesintisizdir. Ayrıca kulaklar düşük yerleşimlidir ve uçlarında beyazımsı ince bir püskül taşır.

Tablo notu: Resmî standartlarda kesin bir kilogram aralığı her zaman verilmez, bu yüzden bazı satırlarda yaklaşık değerler kullanılmıştır.

Bedlington Terrier Karakter Özellikleri

Bedlington terrier heyecanlı ve mücadeleci bir mizaca sahiptir, özgüveni yüksektir. Zeki bir yol arkadaşı olup güçlü av içgüdüleri taşır; huyu iyidir, sevecen bir doğaya sahiptir, çekingen ya da sinirli değildir. Durgun halde yumuşak, uyarıldığında ise cesurdur. Buna karşılık sert bir eğitim tarzı bu ırkta inatlaşmayı besler.

Puanlama 5 tam puan üzerindendir; bir özelliğin gücünü gösterir, iyi ya da kötü olduğunu göstermez.

Tablo notu: Derecelendirmeler resmî bir kurumun mutlak puanları değildir; genel ırk eğilimlerinin 5 üzerinden özetidir. Her köpeğin karakteri genetik yapısına, yaşına ve sosyalleşme sürecine göre değişir.

Bedlington Terrier Bakımı

Bedlington terrier'ın bakımı, kıvırcık ve keçemsi tüyü nedeniyle düzenli ilgi ister; asıl dikkat isteyen nokta tüyün hızlı uzaması ve düzenli tıraş gerektirmesidir. Tırnak, kulak ve diş bakımı ise benzer boydaki diğer ırklardan farklı değildir. Buna karşılık tıraş için ya bir kuaför bütçesi ya da makine kullanmayı öğrenmek gerekir. Aşağıda tüy, beslenme ve sağlık kontrolüne dair düzenli yapılması gerekenleri bulacaksınız.

Tüy ve Cilt Bakımı

Bedlington terrier'ın tüyü yumuşak ve sert kılın karışımından oluşur, tel gibi değildir; neredeyse hiç dökülmez ama hızlı uzar ve her altı-sekiz haftada bir kırpılması gerekir. Haftada bir-iki kez fırçalamak ya da taramak yeterlidir. Az dökmesi, bakımın kolay olduğu anlamına gelmez. Çünkü dökülmeyen ölü kıl tüyün içinde kalır ve keçeleşmeyi hızlandırır.

Kafa ve yüz bölgesindeki tüyler kıvrılma eğilimi gösterir; bu yüzden özellikle göz çevresindeki tüylerin düzenli kesilmesi gerekir. Kulaklar ince ve kadifemsi olduğu için düzenli kontrol edilmelidir.

Tablo notu: Bakım sıklıkları genel önerilerdir. Bu ırkta en sık yapılan hata tıraşı geciktirmektir; hızlı uzayan tüy düzenli kesilmezse keçeleşebilir.

Bedlington Terrier Beslenmesi

Bedlington terrier'da beslenmenin ırka özgü bir formülü yoktur; kaliteli ve yaşa uygun bir mama uygundur. Yetişkin bir birey yaklaşık sekiz ile on kilo arasında kalır. Bu yüzden porsiyonu göz kararı artırmak kısa sürede kilo aldırır. Bu ırkta bilinen bakır metabolizması riski nedeniyle mama seçiminde bakır oranına dikkat etmek isteyen sahipler veterinerine danışabilir.

Tablo notu: Öğün sayıları genel bir çerçevedir. Bakır oranı düşük formüle geçiş, ancak bakır toksikozu taraması pozitif çıkan ya da belirti gösteren bireyler için veteriner önerisiyle yapılmalıdır; sağlıklı bir birey için standart kaliteli mama yeterlidir.

Bedlington Terrier Egzersiz İhtiyacı

Bedlington terrier çoğu terrier gibi makul düzeyde enerjiktir ve düzenli egzersiz ister; ama hareketli olmasına rağmen yaramaz ya da huzursuz bir ırk değildir. Uzun bir yürüyüşün ya da koşunun ardından ailesiyle kanepede uzanmaktan mutluluk duyar. Günde iki kez yapılan tempolu bir yürüyüş çoğu birey için yeterlidir. Ayrıca koku takibi gibi zihinsel oyunlar enerjisini yürüyüşten daha hızlı düşürür.

Kuzu görünümüne rağmen bu ırk küçük hayvanları kovalamak üzere yetiştirildi ve bu içgüdü hâlâ güçlüdür; bu yüzden çitle çevrili bir bahçe ve tüm yürüyüşlerde tasma önerilir. Çeviklik, itaat, iz sürme ve earthdog (yer altı av deliği) yarışmaları bu ırkın enerjisini olumlu yönde kullanmanın iyi yollarıdır.

Bedlington Terrier Sağlık Sorunları

Bedlington terrier genel olarak sağlıklı bir ırktır, ama birkaç kalıtsal risk taşır; bunların en belirgini bakır toksikozudur, yani karaciğerde bakır birikimiyle ortaya çıkan kalıtsal bir metabolizma bozukluğudur. Bu yüzden ırkın fiyat tablolarında taraması yapılmış bireyler ayrı bir başlık oluşturur. Kalça, dirsek, göz ve tiroit sorunları da bildirilen yatkınlıklar arasındadır. Bakır birikimi zamanla ilerlediği için yıllık kan kontrolü mantıklı bir alışkanlıktır.

Tablo notu: Bu liste bir teşhis aracı değildir; her Bedlington terrier bu durumları yaşamaz. Belirti fark ettiğinizde tek doğru adım veteriner hekime başvurmaktır.

Bedlington Terrier Kaç Yıl Yaşar?

Bedlington terrier ortalama 11-16 yıl yaşar. Bu aralık köpek kayıt kuruluşlarının yayımladığı genel bir beklentidir, ölçülmüş bir nüfus ortalaması değildir. Yukarıdaki Sağlık Sorunları bölümünde sayılan kalıtsal risklerin erken fark edilmesi, bireysel ömrü bu aralığın üst ucuna yaklaştırır. Ayrıca düzenli tıraş sırasında fark edilen cilt değişiklikleri erken uyarı sağlayabilir.

Bedlington Terrier Yavru

Bedlington terrier yavruları doğuştan meraklı ve enerjiktir; zeki yapıları sayesinde temel eğitime erken yaşta olumlu tepki verirler. Yavrunun kıvırcık tüyü ilk aylarda henüz yetişkin dokusuna ulaşmaz. Dolayısıyla ilk profesyonel tıraş genellikle altı aydan sonra gündeme gelir. Yavrular günün büyük kısmını uyuyarak geçirir, uyandıklarında ise çok hızlıdır.

Sosyalleşme süreci erken başlamalıdır: farklı yüzeylere, insanlara ve seslere alışmak, ilerleyen dönemde özgüvenli bir yetişkin karakterinin temelini oluşturur. Diş değişimi sürecinde çiğneme isteği artar; bu dönemde dayanıklı oyuncaklar hem diş sağlığını destekler hem de eşyaların zarar görmesini engeller.

Tablo notu: Dönemler genel gelişim eğilimini gösterir. Her yavrunun ilerleme hızı genetik yapısına ve sağlık durumuna göre değişir. Yavrular anneden ve kardeşlerinden 8 haftadan önce ayrılmamalıdır.

Bedlington Terrier Sahiplenme

Bedlington terrier sahiplenirken sorulacak sorular hem bakır metabolizması geçmişine hem de bu ırkın hızlı uzayan tüyüne uygun bir bakım düzeniniz olup olmadığına döner. Türkiye'de bu ırkın ilanı seyrek çıkar, bu yüzden bekleme süresi uzayabilir. Uzaktaki bir yetiştiriciden alacaksanız ulaşım ve teslim koşullarını önceden konuşun. Aşağıdaki tabloda hangi belgenin hangi soruyu karşıladığını topladık.

Tablo notu: Tablodaki belgeler sahiplenme sürecinde talep edilebilecek genel kayıtlardır. Ücretsiz sahiplendirme ilanlarında bunların tamamı bulunmayabilir. Böyle durumlarda köpeği devraldıktan sonra en kısa sürede veteriner kontrolünden geçirin.

Bedlington terrier, zeki ve sevecen karakteriyle aktif bir aile için uygun bir seçimdir; ancak hızlı uzayan tüyü düzenli tıraş istediği ve Türkiye'de yaygın bulunmadığı için sahiplenmeden önce bakım bütçesini ve tedarik sürecini birlikte planlamak gerekir.

Bedlington Terrier Benzeri Köpek Irkları

Bedlington terrier'ın en belirgin özelliği neredeyse hiç dökülmeyen, düzenli tıraş isteyen kıvırcık tüyüdür; bu özelliği paylaşan başka terrier ırkları da vardır. Ancak tüy benzerliği aynı boyut ve enerji anlamına gelmez. Bedlington terrier'ın kavisli bel hattı ve armut biçimli başı ise kendine özgüdür. Seçim yaparken tıraş sıklığının yanında gövde büyüklüğünü de düşünün.

Kerry Blue Terrier: Aynı şekilde tek renkli, kıvırcık ve az döken bir tüy yapısına sahiptir, ama daha büyük ve daha kaslı bir gövdesi vardır.

Batı Highland Beyaz Teriyeri: Bedlington gibi düşük döken bir terrier tüyüne sahiptir, ama beyaz rengi sabittir ve gövdesi çok daha kısa bacaklıdır.

Airedale Terrier: Bedlington'la aynı sert/kıvırcık tüy bakım mantığını (düzenli tıraş) paylaşır, ama terrierlerin en büyüğü sayılacak kadar iri ve ağır kemiklidir.

Diğer seçenekleri görmek için tüm Köpek İlanlarını inceleyebilirsiniz.

Yukarıdaki yazı Bedlington Terrier ırkı ile ilgili doğru bilgilendirme yapılabilmesi amacıyla hazırlanmıştır.

Yazar Patisenin.com kurucusu Berk İşeri'dir.

Yazının hazırlanması aşamasında aşağıdaki kaynaklardan yararlanılmıştır.

Kaynaklar:

FCI – Bedlington Terrier (Standard No. 9)

AKC – Bedlington Terrier Dog Breed Information

Kaynaklardaki kısaltmalar: FCI (Fédération Cynologique Internationale), dünya genelinde köpek ırklarını tanıyan ve ırk standartlarını yayımlayan uluslararası kinoloji federasyonudur. AKC (American Kennel Club), Amerika'nın köpek ırklarını tescil eden kuruluşudur.